Portre Resim

Portre resim; belli bir kimsenin yüz ve baş karakterini gösteren resimlere denir. Baş, göğüs ve hatta dize kadar yapılabilir. Portre resim yaparken modelin duruşu ve ışık çok önemlidir. Tam cepheden yapılan portreler o kimseyi iyi tanıtır. Ne var ki simetrik ve hareketsiz olduğu için göze hoş görünmez. Profilden yapılanlar da hem hareketsiz olur hem de iyi bir tanıtım yapamaz.

En iyi portreler, başı biraz sağa veya sola döndürerek hareket sağlananlardır. Model, gözlerini ışığa çevirmemelidir; çünkü gözler çabuk yorulur ve kamaşır. Modelin hareket etmesi ise işimizi güçleştirir. En iyisi ışığın yandan gelmesi ve modelin de karşıya doğru bakmasıdır.

Her resim yapan, ayna karşısında kendi portresini rahatlıkla çizebilir. Bu şekilde çalışmalar bir çok ressam tarafından uygulanmıştır. Fotoğrafa bakarak yapılan portre çalışması resim yapana iyi bir beceri kazandırmadığından, uygun görülmez. Heykel sanatında yapılan üç boyutıu portre çalışmalarına büst de

* Natürmort Resim:
Natürmort, hareketsiz durgun doğa anlamına gelmektedir. Hareketsiz, yani dalından koparıimış meyve ve sebzelerin, bazı günlük eşyaların, vurulmuş kuşların, balıkların resimlerine de natürmort resim denir. Doğadan yapacağımız bu tür çalışmalara, hareketsiz konulardan başlamak yerinde olur. Önce kitap, kutu, çanta, masa gibi düz çizgili ve gölgeleri belirli olan eşyalardan başlamalı, sonra da testi, sürahi, vazo gibi yuvarlak biçimli eşyaların resimlerinin yapılmasına geçilmelidir. Daha sonra da sebzeler, meyveler, çiçekler modelolarak alınmalıdır. Natürmort çalışmalarında modeli hazırlamak, resim yapmak kadar önemlidir.

* Model hazırlarken dikkat etmemiz gereken noktalar:
1. Model göz seviyesine uygun olarak düzenlenmeli; ne çok yukarıda ne de çok aşağıda olmalıdır.
2. Modele olan uzaklığımız 3-4 metreyi geçmemelidir. Sınıf ya da atölyede çalışanların sayısı fazlaysa, çalışanlar bu uzaklığı koruyacak şekilde yerleşmelidir.
3. Modelin konulduğu yer ve bu yerin etrafı göze hoş görünmüyorsa, uygun renklerdeki kumaş parçaları ile fon yapılmalıdır. Modelde sıcak renkler çoksa, fon için kumaşın rengi soğuk renklerden seçilmelidir.
4. Modelde yuvarlak biçimler varsa, fonda dik çızgiler olmalı, model de hareketli çizgiler çoksa fon sade olmalıdır.
5. Modele ışık belli bir yerden gelmelidir. Her yönden gelen ışık, modelin biçim ve renk değerlerini iyi göstermez.
6. Modelolarak seçilen eşyalar birkaç tane ise, bunların biçimleri değişik olmalıdır. Aynı cinsten eşyalar varsa, değişik durumlarda düzene sokulmalıdır.

* Figür Resim:
Figür resim, nsan ve hayvanları konu alan resimlere denir. Figür deyimi genellikle bütün vücudu gösteren resimlerde kullanılır. Bu tür çalışmalara, hareket etmeyen modellerden başlamak yerinde olur. Hareket halindeki figürleri çizmek güç olduğu için önce kroki şeklinde çizilip, sonra resim üzerinde çalışmalar yapılmalıdır. Bir kompozisyonda, konuya anlam verebilecek figürlere birinci planda, yardımcı figürlere de ikinci planda yer verilmelidir. Heykel sanatında da, insan ve hayvan şekillerinin tüm görünümü için figür deyimi kullanılır.

* Enteriyör Resim (Bina içi resmi):
"Bir manzara ressamı kırlarda alçak gönüllü bir şekilde dolaşmaya zorunludur. Gurur duyan insan, doğanın güzelliğini kesinlikle gerektiği kadar canlı ve içten bir şekilde duyamaz." John CONSTABLE

Bina içini gösteren resimlere enteriyör resim denir. Konular oda içi, koridor ya da tarihi eserlerin iç kısımlarından olabilir. Enteriyör resim çalışmalarından, bina içi perspektifi öğrenmede, tarihı eserleri tanıtmada, sahne ve ev dekorasyonu hazırlamada çok yararlanılır. Yağışlı ve çok rüzgarlı havalarda, dışarıda resim çalışmak mümkün değildir. Bu gibi durumlarda natürmort ya da enteriyör konuları
üzerinde resim yapabiliriz.

Özellikle köy evlerinin içi, mutfakları, birer renk ve biçim demeti olan kilimlerin görünüşleri ve değişik eşyalar, çok güzel resim konuları olabilir. Bütün resimlerde olduğu gibi, bina içi resimlerinde de ışığın durumu çok önemlidir. Bu nedenle bina içindeki eşyaların ve resmini yapacağımız şeylerin öğleden önce mi yoksa öğleden sonra mı daha güzel göründüklerine dikkat etmeliyiz. Gerektiğinde pencereye konan perde ile ışığın durumunu ayarlayabiliriz.

* Soyut Resim:
Varlıkların görünüşlerine bağlı kalmadan yapılan resimlerdir. Soyut resimde bir şeye benzeme ya da benzetme aranmaz. Bütün iş, çizgilerin ve renklerin göze hoş gelecek şekilde düzenlenmesidir. Bunun için de sanatçının çizgi ve renk bilgisi iyi olmalıdır. Modern resim sanatında bir akım olan bu çalışmalar; süsleme (bezeme) dekor, kostüm, mimarı ve heykeıtraşlık sanatlam" da etkisi altına almıştır.

Ağaç Yakma veya Dağlama Resim

Uzunlamasına kesilmiş bir tahta (kavak, kestane, gürgen, ıhlamur, erik, kiraz vs.) veya kontrplak iyice zımparalanır. Yapacağımız resim bu düzgün yüzey üzerine dikkatlice çizilir. Sonra gerekli olan çizgi ya da yüzeyler yakılır. Yakma işlemi özel olarak yapılan ağaç saplı şişleri kızdırarak yapılır.

Piyasada ayrıca elektrikli ağaç dağlama aletleri satılmaktadır. Bu aracın ucundaki şiş belli sıcaklıkta ve devamlı olarak ısındığı için, ağacı daha süratli ve güzel olarak yakar. Resmi renklendirmek istiyorsak, ağaç boyası, anilin boya, yağlı boya veya guaj boya sürülebilir.

Çalışmalar bittikten sonra resim yüzeyi vernikle parlatılır. Ağacın doğal yapısı ve rengi konu ile bağlantılı olursa resmin değeri daha çok artar.

Kurutulmuş, deve, keçi, koyun derileri üzerine de yakma tekniği ile resim yapılabilir.

Çağdaş resim akımları :

Akımlar birbirine benzemez ve kendinden öncekini tekrarlamaz. Resim sanatı özgürlüğüne 19. yüzyılın ikinci yarısından sonra kavuşmuştur.

* Çağdaş resim akımlarının doğmasındaki sebepler :
- Gerçekleri arama tutkusunun uyanması.
- Endüstrinin gelişmesi ile deney ve metotların önem kazanması.
- İnsanların birbirleriyle olan ilişkilerini inceleyen sosyoloji, psikoloji, pedagoji, psikiyatri gibi bilimlerin doğması.

Kişi ve toplum hayatında meydana gelen bu değişmeler, resim sanatını çok etkiledi. Bu devir sanatçılarının görüşleri "Gerçek, işte güzel olan şey." cümlesinde toplandı. Böylece o devre kadar atölye havası içerisinde yaratılan ve yaşatılan klasik ve romantik resim sanatı anlayışı, yerini realist görüşlere bıraktı. Bu şekilde filizlenen çağdaş resim sanatı, bazı aşamalar yaparak günümüze kadar geldi. Her resim akımı bir öncekinin etkisi ya da tepkisi ile meydana gelmiştir. Çağdaş resim akımları genellikle modern resim olarak tanımlanırdı. Bazen de bu akımlar yadırganırdı .

* Realizm akımı (Gerçekçilik)
Bu akımdan önce dinı konular, saray ve saray yaşantıları, seçkin kişilerin portreleri ve en güzel manzaralar özenle seçilip işlenirdi. Doğayı olduğundan daha güzel ve yüksek göstermek gelenek halini almıştı. Oysa doğayı olduğu gibi anlamak, toplumun yaşamını gerçek olarak canlandırmak gerekti. işte Millet, Courbet, Daumier gibi ressamlar, halkın yaşantılarını konu alıp, hayatı ve doğayı olduğu gibi yansıtmışlardır.

* Puvantilizm akımı (noktacılık)
Neo Empresyonizm (yeni izlenimcilik) diye de sanat tarihine geçmiş olan bu akım, Empresyonist görüşlerin etkisinde kalmış ve bir bakıma da onun devamı olarak gelmiştir. Puvantilistler, bilimsel metotlarla renk karışımını uygulamışlardır. Amaç, göz yolu ile renk karışımlarını sağlamaktır. Bu akımın sanatçıları renkleri paletlerinde karıştırarak tuvale sürmüyorlar; onun yerine, karışımını yapacağı renkleri, tuval üzerine yan yana küçük noktalar halinde koyarak, bu etkiyi sağlıyorlardı. Örneğin mavi ve sarı renkleri, küçük noktalar ya da kareler halinde yan yana sürüldüğünde, uzaktan yeşil görünür. Gözün bu aldanışı, renklerde titreşim yaptığı için, resimde hoş bir görünüm sağlar.
Bu akımın başlıca sanatçıları Seurat ve Signac'tır.

* Empresyonizm (izlenimcilik)
Resim tarihindeki sürekli yeniliklerin hareket noktası sayılır. Empresyonizme göre, açık havada bulunan eşyaların renk görünümleri günün her saatinde değişir. Ağaçların yeşil rengi öğle üzeri daha parlak, daha canlı görüldüğü halde, akşama doğru koyu renkte ve donuk görünür. Bu akımın kurucuları, atelye çalışmalarından çok, açık havada çalışmaya önem vermişlerdir. Çünkü aradıkları canlı ve temiz renkleri, gün ışığının parlaklığında bulmuşlar, koyu ve karanlık renklere resimlerinde yer vermemişlerdir. Renk, ya olduğu gibi ya da değerini düşürmeyen başka bir renkle karıştırılmıştır. Işıklar sarı, turuncu, kırmızı tonlarında aranmış, gölgeler de bunların zıtları olan mavi, mor, yeşille boyanmıştır. Böylece resimde, renkleri kirletmeden eşyanın hacim etkisi sağlanmaya çalışılmıştır.

Empresyonizmin öncüleri ve temsilcileri Edouard Manet, Claude Monet, Alfred Sisley'dir. Kendilerine özgü çalışmalarıyla Auguste Renoir, Edgar Degas, Camiile Pissaro, Paul Cezanne de bu akım içerisinde yer alan ressamlardır. 1874'de Paris'te empresyonist ressamlar birleşerek ortak bir sergi açtılar; fakat bu gösteri, hiç beğenilmedi. Eleştiricilerden biri, Monet'nin "Güneş Doğarken Izlenim" adlı tablosunu alay' konusu ederek, gazetesinde çıkan yazısında bu sanatçılara Empresyonistler (izlenimciler) adını taktı. Bu yakıştırmayı ressamlar da benimsediler ve böylece bu akımın da adı olarak kaldı.

* Post Empresyonizm akımı (Art izlenimcilik)
Empresyonizm akımının etkisinde kalan fakat onun sınırlı kurallarına bağlanmayan sanatçıların yoludur. Van Gogh, Gauguin, Lautrec bu akımın içerisinde yer almış büyük sanatçılardır. Bunlar empresyonizmin araştırıcı ruhundan yararlanarak birbirinden değişik tarzda çalışmalar yapmışlardır. Doğanın özelliklerini, birlikte
yaşadıkları varlıkların karakterlerini konu alarak, kendi yaşamlarına uygun bir biçimde bunları işlemişlerdir

* Fovizm akımı (Yırtıcılık)
"Bir tabloya bakarken onun neyi göstermek istediğini unutmak gerek." diyen Matisse, bazı ressamlarla birlikte eserlerini 1905 yılında sergiledi. Bu resimlerde, renkler birbiri ile hemen hemen hiç karışmamışlardı.
Biçimlerde de derinlik yoktu. Ressamlar hiçbir kayıt tanımadan kendilerini duygularına vermişlerdi. O zamana kadar henüz empresyonizme dahi iyice alışamamış olan halk, sergideki bu yapıtları tepki ile karşıladı. Bir eleştirici, sergiyi gezerken yapıtların arasında klasik italyan üslQbundaki küçük bir
heykeli görünce "Vahşıler arasında bir Donatelo." demişti. Sanatçılar da bu kelimeyi benimsediler ve "Fovistler" olarak tanındılar.
Başlıca temsilcileri: Matisse, Dufy, Vilaminek, Derain'dir

* Ekspresyonizm (Anlatımcılık) akımı
Ekspresyonizm bir hayat anlayışı, bir dünya görüşüdür. Fakat bu görüşte önemli olan kişinin ruhsal durumudur. Doğa ikinci planda kalır. Bu akımın sanatçıları, kendilerini boğan, ezen, ıstırapları sanatlarına sokmuşlar, haksızlıklara karşı olan isyanlarını, yeni bir renk ve biçim görüşüyle anlatmak istemişlerdir.
Yapıtlarında kadın vücutlarını çekinmeden çirkinleştiriyorlar; insan yüzlerini korkunç, iğrenç ifadeli karnaval maskeleri halinde yapıyorlardı. Çizgileri kaprisli, kullandıkları renkler ise, fovist ressamlarınki gibi cerasetlidir. Bu anlayışın ilk izleri Van Gogh ve Munch'un yapıtlarında görülür.
Diğer temsilcileri ise Kirchner, Nolde, Rouault, Modigliani'dir

* Fütürizm akımı (Dinamizm-Hareket)
1909 yılında italya'da, önce şiirde sonra da resimde ortaya çıkmıştır. Geçmiş ve geleneksel görüşleri reddeden bir akımdır. Fütürizmde yapılmak istenen şey, evrendeki hareketin bir anını tesbit etmek değil;
hareketin kendini duyurmaktır. Bu akımın en önemli özelliği, her şey hareket halindedir ve değişmektedir. Hareket halindeki varlıkların gözde bıraktıkları etki algılanıncaya kadar hareket yeniden değişir. Bu nedenle
koşan bir at, dört değil, yirmi ayaklıdır ve ayakların hareketi de üçgen biçimindedir. Çok çabuk hareket eden bir insan veya cisim, çizgilerini hava içinde eritir. Bu yüzden gözlerimiz, onun yapısını farketmez. Çok çabuk hareket eden cisim sanki parçalanmış moleküller halindedir. Bu bilimsel gerçek Fütüristlerin sanat görüşü olmuştur. Bunlar daha çok fırtınalı denizler, son hızla giden otomobiller, dansözler gibi hareketli
konuları seçmişlerdir.
Akımın temsilcileri: Boccioni, Balla, Severini'dir.

* Soyut resim akımı
Abstre ya da Nonfigüratif diye de adlandırılan ve doğa görüntülerine bağlı olmayan bir akımdır. Uygulama alanı resim sanatı içinde kalmamış; biçim ve renklere sonsuz bir serbestlik tanıması nedeniyle heykeıtraşlık, mimarlık, süsleme, dekor ve kostüm gibi sanatları da etkisi altında bırakmıştır. Günlük eşyaların biçim ve renkleri bile, soyut sanatın etkisi altında kalmıştır. Soyut resimde sanatçının amacı, çizgi ve renkleri düzenli bir biçimde yüzey üzerine yerleştirerek duygusal kompozisyonlar elde etmektir.
Bu akımın temsilcileri de Kandinsky ve Mondrian'dır.

* Sürrealizm akımı (Gerçek Üstücülük)
Sürrealist ressamlar doğanın mantıki görünüşünü değil, insanın bilinç altında ve rüyalarındaki alemi göstermek istemişlerdir.
Bu akımın temsilcileri Klee, Miro ve Salvador Dali'dir.

* Poart Resim Akımı
1960 yıllarından sonra beliren bu akım, Amerika ve Avrupa'da kendini gösterdi. İngilizce "patlamak-atılmak" anlamına gelen pop kelimesi günümüzün uzay çağı düşüncesini de yansıtmaktadır. Bu akımın sanatçıları günlük hayatta kullandığımız her şeyi hiç çekinmeden resmin içine koydu. Konserve kutusu etiketlerinden, artık kumaş parçalarına hatta musluklara kadar bir çok şey oldukları gibi tabloda yer aldı. Sanatçılar etiketi, kumaşı, musluk v.b. gibi şeyleri resimlerinde bir öge olarak kullanmaya başladılar. Onlar için önemli olan şey, günlük hayatta çok kullandığımız eşyaları alışılmamış bir biçimde bir araya getirerek ya da çizip, renklendirerek yepyeni anlamlar elde etmekti.

* Kübizm akımı
Kübizm akımının sanatçıları, çevresindeki her şeyi geometrik biçimler olarak görüyorlar, Cezanne'in yukarıdaki sözünden hareket ediyorlardı. Kübizme empresyonist görüşe bir tepki olarak incelemek yerinde olur. Çünkü bu sanatçılar empresyonizmdeki renk oyunlarını bırakarak, varlıkların geometrik yapılarını ön plana alıyorlardı. Kübizm de, başlangıçta diğer sanat akımları gibi anlaşılamamış, alaya alınmıştır. Bu akıma alayolsun diye takılan "küp" "kübizm" olarak geçmiştir. Hemen hemen her akımla ilgilenen Picasso kübizmin de kurucularındandır.
Braque, Gris, Legerde bu akım içerisınde yer alan sanatçılardır.

* Dadaizm Resim Akımı
Fransızca "Tahta At" sözcüğünden alınmıştır. Dadaizm Birinci Dünya Savaşı sonucunda ortaya çıktı.
Savaş sonunda bütün insani değerler yıkılıp yok olmuştu. Birinci Dünya Savaşını yaşayan sanatçılar, böyle bir uygarlıkta sanatın ancak yıkıcı bir sanat olabileceğini düşündüler. Uygarlığın kendisi yıkıcı olduğunndan dolayı, bu dönemin sanatçılarının meydana getirdiği eserler de her şeyi parça parça edecekti.
Bu akımın ilk belirtisi 1916'da görüldü. Dadaizm akımının ilginç yanı, sanata karşı çıkan bir sanat akımı olmasıydı. Dadaistlerin en büyük amacı saldırmak, kızdırmak, olmayacak şeyler yapıp, insanlık adına yapılan soytarılıkları parça parça etmekti.
Dadaizm resim akımının temsilcileri: Duchamp, Picabia, Arsenberg'dir.

Çizgi Çeşitleri

Resimde çizgiler biçimde bulunur:
1) Doğru çizgiler
2) Eğri çizgiler

1) Resimdeki doğru çizgiler sakinliği, sağlamlığı ve sürekliliği ifade eder. Doğru yatay çizgiler yerleşme ve hareketsizlik duygusunu anlatır. Durgun deniz, geriden görünen merdivenler veya bir binanın yatay çizgileri... Dikey doğru çizgiler göz seviyesinden aşağıya düştükçe bitkinliği, cansızlığı ve korkuyu belirtir. Yüksek bir yerden aşağıya bakmak ya da kuyunun dibini gözlemek gibi. Kişinin sevincini belirtmek için kollarını havaya kaldırması; bitkinliğini anlatmak için yere sarkıtması gerekir.

Eğik doğru çizgiler sağlamlık duygusunu ve hareketi sağlar. Gözden uzaklaşan tren yollarına, yol kenarındaki telefon tellerine baktığımızda, bizi uzaklara doğru götürür.

2) Resimdeki eğri çizgiler ise kıpırdanma, kaynaşma, hareket ve neşeyi ifade eder. Sakin, rüzgarsız bir havada her şey durgun olup doğru çizgilerin hakimiyetindedir. Rüzgar veya fırtına çıktığı zaman doğru çizgiler yerini eğri çizgilere bırakır. Göğe yükselen ağaç dalları boşlukta zikzaklar çizer, durgun görünen deniz ise dalgalarla dolar.

Doku ve doku türleri

Araçlar: Resim defteri, 2B, 3B resim kalemi, silgi

Yapılan çalışmalarda ince uçlu kalemlerle açık çizgiler, kalın uçlu kalemlerle koyu çizgiler elde edilmektedir. Çizgileri yan yana, üst üste kullanarak dokular elde edilir. Plastik sanatlarda, model kullanılan varlıkların yüzeyini kaplayan örtünün görünümü ve niteliğine doku denir. Doğadaki her maddenin yüzeyi bir doku ile kaplıdır.

Doku Türleri:
- Gerçek Doku:
Dokunma duyumuzla algıladığımız doku türüdür. Bu dokular genelde eşyanın niteliğini belirler. Kaygan, pütürlü, kabartma, düzgün gibi.

- Görsel Doku:
Görme duyumuzla algıladığımız doku türüdür. Herhangi bir eşyanın yüzeyindeki renk ve desenleri dokunma duyumuzla algılayamayız. Örneğin mermerin yüzeyinde görünen damar ve renkler, halının yüzeyindeki motifler ve renkler gibi.

- Değişken Doku:
Dış etkilenmelerle yüzey değişiminde görünen doku türüdür. Örneğin durgun bir su yüzeyine atılan taşın su yüzeyinde meydana getirdiği dalgalanmalar. Bu dokulara dinamik (hareketli) dokular denir.

- Mekanda Doku:
Boşlukta gözüken sonra kaybolan ya da şekil değiştiren doku türüdür. Örneğin sabun köpükleri, gazoz türü içeceklerin bardağa döküldüğünde meydana gelen kabarcıklar. Verilen bu bilgiler ışığında noktaları yan yana ve iç içe kullanarak dokular oluşturulmaktadır.