RENK BİLGİSİ

Işığın cisimlere çarptıktan sonra yansıyarak görme duyumuzda bıraktığı etkiye renk denir. Güneşli bir günde renklerin daha parlak, daha canlı olmaları; kapalı bir havada ise renklerin parlaklığını kaybetmeleri ve olduklarından daha koyu görünmeleri rengin ışığa bağlı olduğunu gösterir. Zaten ışık olmadığı zaman her şey, şekil ve renk olarak karanlıkta kaybolur.

* Güneş ışığı, bir prizmadan geçirilince YEDİ RENK grubu meydana gelir.
KIRMIZI
TURUNCU
SARI
YEŞİL
MAVİ
LACİVERT
MOR

İşte güneş ışığında depo olmuş bu renkler bir eşya üzerine geldiğinde, o cisim renklerin bir kısmını yutar, bir kısmını da yansıtır. Bu olayın sonucu olarak da cisimler bize yansıttığı renkte görünürler. Örneğin bir eşyanın kırmızı olarak görünmesinin nedeni, o cismin güneş ışığından sadece kırmızı rengi yansıtması ve
diğer renkleri tutmasındandır. Güneş ışığındaki renk grubunun uçları birleştirilirse renk çemberi meydana gelir.

* ANA VE ARA RENKLER :
Renk çemberi dikkatlice incelendiği zaman, üç ana (esas) renk olduğu görülür. Bunlar KIRMIZI, SARI ve MAVi'dir. Bu ana renklerin ikişer ikişer aynı ölçüde karışmasından meydana gelen renklere ara (yardımcı) renk denir.

* ANA RENKLER:
KIRMIZI
SARI
MAVİ

* ARA RENKLER:
TURUNCU
YEŞİL
MOR

* ARA RENKLERİN OLUŞUMU:
KIRMIZI + SARI > TURUNCU
SARI + MAVİ > YEŞİL
MAVİ + KIRMIZI > MOR

Mavi ile mor rengin arasındaki yedinci renk lacivert, mavinin bir tonu olduğu için bu sınıflandırmaya konulmamaktadır. Doğada bulunan bütün renkler yukarıda gördüğümüz ana renklerden doğar. Bunların arasında olmayan siyah ve beyaz, şu şekilde meydana gelir: Bir cisim güneş ışığında depo olmuş renkleri yansıtmayıp yutuyorsa siyah, eğer tümünü yansıtıyorsa beyaz olarak görünür. Bir renge siyah ya da beyaz katılırsa o rengin tonları elde edilir. Örneğin maviye biraz siyah katılırsa mavinin koyu tonu, beyaz katılırsa mavinin açık tonu olur. Bu durumda mavi, renk olarak kalmış; fakat tonları değişmiştir. Siyah ya da beyazla tonları değiştirilen renkler kıymetlerinden kaybederler. Derinlik vermek için bu yola başvurarak yapılan resimlerin renklilikleri azalır. Bu nedenle siyah, beyaz ve bunların karışımından meydana gelen griler, renk olarak sayılmazlar.

* RENK SAYILMAYANLAR:
SİYAH + BEYAZ > GRİ

Ana renkler dediğimiz kırmızı, sarı, mavi kendi aralarında eşit ölçülerde karıştırıldığında, yardımcı renkler olan turuncu, yeşil, moru meydana getirdiğini gördük. Bu üç ana renk yine kendi aralarında bu kez değişik ölçülerde karıştırılırsa güneş ışığında bulunan altı rengin sayısız dereceleri bulunur.

* YARDIMCI RENKLER:
SARI + ÇOK MAVİ > KOYU YEŞİL
SARI + ÇOK KIRMIZI > KOYU TURUNCU
KIRMIZI + ÇOK SARI > AÇIK TURUNCU
KIRMIZI + ÇOK MAVİ > LACİVERT
MAVİ + ÇOK SARI > AÇIK YEŞİL
MAVİ + ÇOK KIRMIZI > ERGUVAN
SARI + AZ MAVİ > AÇiK YEŞİL
SARI + AZ KIRMIZI > AÇİK TURUNCU

Renklerin Duygusal Özellikleri (Rrenk Psikolojisi)

* KIRMIZI, titreşimi en kuvvetli olan renktir. Hareket, canlılık ve ihtiras telkin eder. Pek çok ulusun bayrağının kırmızı olması bu nedenledir. Uzun zaman seyredilmesi kişide sinir gerginliği meydana getirir, tansiyonu çoğalttığı gibi, nabzın atışını da artırır.

* TURUNCU, titreşimi kırmızıdan daha azdır. Güneşin parlaklık ve sıcaklık hissini verir. Yaşama sevincinin ve eğlenceye düşkünlüğün rengidir.

* SARI, sıcak ve ışıklı bir renk olması nedeniyle neşe, hareket veren, uyarıcı bir renktir. Uzun süre bakıldığında sinir sistemini uyarır ve kan dolaşımını rahatlatır.

* YEŞİL, dinlendirici ve huzur verici bir renktir. Açık tonda olanlar doğuş ve hayatiyet hissini uyandırır. Sürekli bakıldığı zaman gözü yormaz ve çalışma kolaylığı sağlar. Yazı tahtalarının koyu yeşil renkte boyanması, hastahanelerde ameliyat giysilerinin yeşil olması bundandır.

* MAVİ, sessizlik ve rahatlık telkin etmesi nedeniyle dinlendirici bir renktir. Hastahanelerin, koridor ve odalarının açık maviye boyanması bundandır. Düşünmeye, karar vermeye ve yaratıcı fikirlerin doğmasına yardımcı olur. Açık tonları sınırsızlık ve sonsuzluk duygusunu uyandırır.

* MOR, hüzün ve içe dönüklük duygusunu veren düşündürücü bir renktir. Açık tonu olan eflatun hassaslığın, inceliğin; koyu mor ise, yalnızlıktan hoşlanan, topluma küskün insanların rengidir.

* SİYAH, giyimde ciddiyet ve ağırbaşlılık telkin eder. Keder, ölüm, matem ve karanlığın ifadesidir.

* BEYAZ, saflık, temizlik, doğruluk ve güven veren bir anlamı vardır. Gelin elbiselerinin geleneksel beyazlığı da bundandır.

* GRİ, olgun, temkinli ve rahatlık telkin eden bir anlam taşır.

Renkli Resim Türleri

İnsanlar, tarihten önceki çağlardan beri çizdikleri resimleri boyamaya çalışmışlardır. Mağara hayatı yaşayan insanlar, topraktan elde ettikleri turuncu, kiremit kırmızısı ve siyah renklerle resimlerini boyamışlardır. Çinliler ve Mısırlılar, mavi, sarı, yeşil, kırmızı renkleri kullanmışlardır. Tüm renklerin boya olarak yapılması ve kullanılması Mezopotamyada görülmüştür. O devirde yapılan eserler hala renklerini korumaktadırlar.

Mimarlık ve heykeltraşlıkta büyük bir üstünlük gösteren Yunanlılar, resim sanatında aynı başarıyı gösterememiştir. Fakat fresk duvar resimlerinden, Yunanlıların tüm renkleri kullandıkları anlaşılmaktadır. Yağlı boyanın bulunmasıyla renkli resim daha çok gelişmiştir. Topraktan, bitki ve madenlerden kimyasal yollarla yapılan bu boyalar, Rönesans devrinin başlarında büyük bir önem kazanmıştır.

Resim yaparken değişik yapıda ve değişik özelliklerde boyalar kullanılır. Her boyaya uygun değişik resim teknikleri vardır. Her tür boyanın tekniğini ve özeliklerini tanımak ve ona göre çalışma yapmak gerekmektedir.

* Kullanılan boyalara göre Renkli Resim türleri aşağıda gruplandırılmıştır.
- Kuru boya ile resim
- Pastel boya ile resim
- Mumlu boya ile resim
- Sulu boya ile resim
- Guaj boya ile resim
- Tutkallı boya ile resim
- Yağlı boya ile resim

Resimde Kullanılan Araç ve Gereçler

Resim çalışmalarında araç ve gereçlerin eksiksiz olması, başarı elde etmenin önemli bir şartıdır. Eksik ya da kullanışsız olan araçlarla istenildiği kadar güzel resim yapılamaz. Bu bölümde adı geçen araç ve gereçler, genelolarak desen çalışmalarında kullanılacak olandır. Değişik tekniklerde yapılan resim çalışmalarında kullanılan diğer araç ve gereçler hakkındaki bilgiyi yeri geldikçe vereceğiz.

* Resim kağıdı ve defteri:
Bir yüzü pürüzlü, süt-beyaz, birinci hamur resim kağıtları, en uygun olanlarıdır. Silindiği zaman tüylenen ve sulu boya çalışmalarında suyu çekip kırışan resim kağıtları iyi değildir. Piyasada 70 x 100, 50 x 70, 25 x 35 cm boyutunda satılan resim kağıtları uygun ölçülerdir. Yukarıda iyi olarak nitelendirdiğimiz resim kağıtlarından yapılan 24 x 33 cm boyutundaki büyük resim defterleri de çalışmalarımızı topluca saklayacağı için faydalıdır. Ucuz olması bakımından, desen çalışmalarını, bir tarafı pürüzlü ambalaj ya da graf kağıtlarına yapabiliriz.

* Kurşun kalem:
Resimle ilgili çalışmaların çoğunda kullanıldığı için, onu iyi tanımak ve yerine göre kullanmak gerekir.
Kurşun kalemini seçerken, şu üç şeye dikkat etmeliyiz:
1. Çok ince ya da çok kalın olan kurşun kalemlerle üzeri kaygan olanlar, elin tutma hakimiyetini güçleştirdiği için zararlıdır.
2. Tahtası yumuşak olmalıdır. Kalem açacağını zorlayanlar hem açacağın bıcağını körleştirir hem de zaman kaybına yol açar.
3. Yapılacak işe göre kurşunun sertliğini seçmelidir. Sert uçlu kalemler (H) grubuna girer, (HB) şeklinde işaretlenmiş olan kurşun kalemler de orta sertliktedir.
B - 2B - 3B ... diye yükseldikçe kalem yumuşar,
H - 2H - 3H... diye yükseldikçe kalem sertleşir.

* Silgi:
Yumuşak olmalı ve iz bırakmamaııdır. Silerken kağıdı tüylendiren sert silgilerle sildikten sonra leke bırakanlar, resimlerimizi bozar ve çalışma isteğimizi kırar. Resim çalışmalarında silgiyi mümkün olduğu kadar az kullanmalı ve devamlı silerek resim yapmayı alışkanlık haline getirmemeliyiz.

* Resim altlığı (tahtası):
Resim yaparken kağıdın düzgün durması ve göze olan uzaklığı ayarlamak için resim altlığı. kullanılır. Resim altlıkları, kalın ve eğilmeyen mukavvalar, kontrplak, duralit gibi sert ve düz malzemelerden yapılır. Daha çok teknik resim tahtaları ise kur.umuş kavak ve ıhlamur ağaçlarından özelolarak hazırlanır.

* Mürekkepler:
Dolma kalem ve çini mürekkebi piyasada en çok bulunanlarıdır. Dolma kalem mürekkebi ışığa ve güneşe karşı dayanıksız olduğu için zamanla rengi solar, şeffaf olduğu için de altındaki çizgileri gösterir. Çini mürekkebi, sulandırmazsa alttaki çizgileri göstermez ve daha dayanıklıdır. Çeşitli renklerde olan çini mürekkeplerinin, çizildikten sonra çabuk kuruyanları iyidir.

* Fırça:
Yapı bakımından kıl ve samur olarak iki kısma ayrılır. Kıl fırçalar sert, samur fırçalar ise yumuşak ve pahalıdır. Ayrıca fırçalar yapacağı işe göre biçimlendirilmiş ve kılları çoğaltılmıştır. Resim tekniklerini incelerken yeri geldikçe fırçaları tanıyacak ve nasıl kullanılması gerektiğini öğreneceğiz.

* Çeşitli uçlar:
Desen çalışmalarında daha çok ince tarama ve yazı uçları kullanılır. Ucun biçimi ve kalınlıkları çizgilere değişik şekiller verir. Uçları değişik biçimlerde yazan, dolma kalem tipi, grafoz kalemleri de çizgi çalışmalarında kullanılabilir.

Resim Baskı Teknikleri

* Fırça Baskısı :
Fırçanın kağıt üzerinde bıraktığı kendi biçimine benzer şekillerden yararlanılarak yapılır. Bu teknikte kullanılan araç ve gereçler sulu boyada kullandıklarımızın aynıdır. iyi bir fırça baskısı yapabilmek için önce fırçayı kağıt üzerine basma alıştırmaları yapmalıyız. Samur kıllı sulu boya fırçaları suda toplanır ve ucuna doğru sivrileşir. Bu tür fırçaların izleri su damlasına benzer. Değişik biçim ve yapıdaki fırçalar da hoş görünüşlü izler bırakabilir.

* Fırça baskısı alıştırmaları şu şekilde yapılır.
Sulu boya, fırça ile sulandırılıp kılları iyice boyaya yedirilir. Resim kağıdı üzerine fırça kıllarının önce ucu sonra hepsi yavaş yavaş basılır. Daha sonra fırçayı kağıttan, en sonra ucu kalkacak şekilde ayırmalıyız. Böylece fırça kıllarının ucu koyu, diğer kısmı da açık renk boya izi bırakır. Bu da fırça baskısının güzel taraflarından biridir. Değişik fırça biçimleri ile bu alıştırmalara devam edilip el alışkanlığı sağlanmalıdır.

* Fırça baskısı ile bir kağıt yüzeyi şu şekilde süslenir:
Resim kağıdının düz olan yüzü, yapacağımız motife uygun olarak geometrik şekilde bölünür. Bölümlere ayırma işi, kurşun kalemini hafif bastırarak cetvelle yapılır. Alıştırmalarda bulup beğenilen motiflerden biri ya da birkaçı bu yüzeye uygun aralıklarla serpiştirilir. Fırça izleri yan yana sıralanabileceği gibi, daireler meydana getirebilecek şekilde bir merkez etrafında da toplanabilir. Bu geometrik şekillerin dışında değişik biçimlerde süs resimleri, çiçekler, böcekler de yapılabilir. Çalışmalar ilerledikçe herkes kendine özgü biçimler ve çalışma şekli bulur. Fırçaya değişik iki rengi sürerek bir defada, çok renkli basmak akla gelebilir. Değişik renkli çalışmalarda fırçayı her renk için ayrı ayrı yıkayıp renklerin temiz kalmasına dikkat etmeliyiz.

* Patates, turp, havuç, elma baskısı :
Bu baskı türünde patates, yer elması, havuç, turp, soğan gibi sebzeler kalıp olarak kullanılır. Teknikleri hemen hemen birbirine benzer. Bunlardan patates en çok kullanılan ve adı geçen bir sebzedir.

* Patates baskısı için gerekli araç ve gereçler şunlardır:
- Yapacağımız örgeye (motife) uygun büyüklükte düzgün bir patates.
- Ucu sivri, keskin bir bıçak (maket bıçağı)
- Resim kağıdı
- Kopya ve kurşun kalemi
- Sulu boya ve fırçası
- Bir bardak su

Önce yapılacak şekil, bir kağıt üzerine tasarlanır. Bu örge (motif) çiçek, hayvan, eşya ya da geometrik bir şekil olabilir. Yapacağımız şeklin büyüklüğüne uygun olarak patates düzgünce ortadan kesilir. Kesilen yüzey üzerinde hafif bir ıslaklık görülür. Bu ıslaklığı kurutma kağıdı ile almalıdır. Sonra baskısını yapacağımız örge (motif), patatesin kesilen yüzüne kopya kalemi ile çizilir. Daha sonra da basılacak kısımlar kabarık kalacak şekilde maket bıçağı ile patates oyulur. Yüksekte kalan kısımlar sulu boyayı fazla sulandırmadan fırça ile boyanır. Bu boyama, yapılan (motifin) gereğine göre birkaç renkte de olabilir. Patatesin boyalı yüzeyi kağıdın üzerine oynatmadan bastırılır ve kaydırmadan çekilir. Eğer bu baskı türü ile kağıdın tümü süslenecekse, aynı fırça baskısında olduğu gibi basılacak kısımların yeri kurşun kalem ile hafifçe işaretlenir.
Aynı şekilde yer elması, havuç, turp gibi sebzelerden de yararlanmak mümkündür. Soğanla yapılan baskı resimlerinde ise soğanın katları ve doğal yapısı önemlidir. Düzgünce kesilen soğanın yüzeyi kurutma kağıdı ile kurutulup, sulu boyayla da boyanır. Patates baskısında olduğu gibi basılan soğan kalıbı izleri renk dalgaları halinde kağıda aynen geçer.

Yaş sebzelerle yapılan kalıpları hemen kullanmak gerekir. Çünkü kesilen sebzeler çabuk kururlar ve yapılan kalıplar suların çekilmesi nedeniyle büzülüp küçülerek kullanılmaz duruma gelirler. Eğer aynı kalıpla geniş yüzeyler yapmak ya da başka bir zamanda da kullanmak gerekecekse o zaman yaş sebze yerine şişe mantarı ya da lastik yüzeyler kullanılmalıdır.

* İplik Baskısı :
Renklerin açıktan koyuya olan değerlerinden yararlanmak ve kağıt üzerinde renk düzenleri elde etmek için yapılan çalışmalardır. iplik baskısı için gerekli olan araç ve gereçler:
- 75-100 cm. uzunluğunda kalınca bir iplik
- Sulu boya ve fırçası
- Resim kağıdı (iki parça)

Çalışma iki kişi ile yapılırsa daha kolay ve daha iyi sonuç elde edilir. Resim kağıdının biri düzgün bir yüzeye konur. Sonra çalışanlardan birinin gerdirerek tuttuğu ipliği, diğeri sulu boya ile boyar. Boyanan ip, resim kağıdı üzerine oynatmadan güzel bir biçimde yayılır. Daha sonra ikinci resim kağıdı iplik arada kalacak şekilde diğerinin üzerine köşe köşeye gelecek biçimde konulur. Bunu yaparken ipliğin ucu dışarıda kalmalıdır. Sonra da kalın kaplı bir kitapla kağıtların üzerine baskı yapılarak iplik, ucundan yavaş yavaş çekilir. iplik tamamen çıktıktan sonra kağıtlar biribirinden ayrılır (Örnek 115).
Aynı çalışmayı birkaç renkle yapmak da mümkündür. Bunun için iplik değişik renklerle kısım kısım boyanır. Ya da ayrı ayrı iplikler ayrı ayrı renklendirilerek kullanılır. Bu şekilde birden fazla renkle yapılan çalışmalarda, her rengi kullanırken fırçayı kesinlikle temizlemeliyiz.

* Yaprak Baskısı :
Bitki yapraklarının kalıp olarak kullanılması ile yapılan bir baskı türüdür. Bir yaprağı incelediğimizde alt kısmının damarlı, üst kısmının da düz olduğunu görürüz. Damarlı olan yüzü sulu boya ile boyayıp resim kağıdı üzerine bastırırsak yaprağın şekli aynen çıkar. Bu durumdan yararlanarak yüzey bezemeIeri yapılır. Bol damarlı ve kenarları dilimli olan yapraklarla yapılan baskılar, daha başarılı olur.

* Şablon Baskısı :
Karton ya da benzeri kalıplardan yararlanarak yapılan resimlere şablon baskısı denir. Beğenilen bir örgeyi (motifi), resmi, yazıyı çoğaltmak ya da fırça izi bırakmadan boyamak için bu baskı tekniği kullanılır.

* Baskı için gerekli araç ve gereçler:
- İki yüzü parlak katron
- Ucu sivri ve keskin bıçak (maket bıçağı)
- Resim kağıdı
- Guaş boya
- Sünger ya da sert kıllı fırça

Şablon baskılarda başarı sağlamak için kalıbın iyi hazırlanması gerekir. Kalıp olarak seçilen malzeme boyayı çekmemeli ve kuruduğu zaman da kıvrılmamaııdır. Bezir yağı sürülerek kurutulan iki yüzü parlak (bristol) karton, bu şartlara uygundur.

* Şablon baskıda kalıp iki şekilde hazırlanır:
- Hazırlanan resim içi boyanacak biçimde (dişi kalıp).
- Hazırlanan resim dışı boyanacak biçimde (erkek kalıp).

Yukarıda adı geçen kalıplardan hangisi yapılacaksa, önce resmi çizilir. Kalıbın tek parçalı ve dayanıklı olması için resimde şekle uygun bağlantılar yapılmalıdır. Hazırlanan resim, kalıp üzerine kopya edildikten sonra, boyanacak kısımlar keskin çakı ya da maket bıçağı ile oyulup çıkartılır. Daha sonra düzgün bir yüzeye konan resim kağıdı üzerine kalıp toplu iğne ile tesbit edilir. Sert kıllı fırça ya da süngerle çok az sulandırılan guaş boya, seri darbelerle kalıbın boyanacak kısımlarına vurulur. ilk vurulan darbeler fazla boya akıtacağı için, önce gereksiz bir kağıtta deneme yapılmalıdır. Boyama işlemi, boyayı çeşitli tekniklerde püskürtmek yoluyla da yapılabilir.

* Linolyum baskısı :
Bu baskı türünde kalıp olarak yer muşambası (Iinolyum) kullanılır. Kalıbın uzun ömürlü oluşu ve saklama kolaylığı bulunuşu nedeniyle diğer baskılardan daha uygundur. Linolyum baskı resimlerinde desen, kompozisyon ve siyah - beyaz etkisi gibi unsurlar çok önemlidir. Onun için bu konularda iyi yetişmeli, bol alıştırmalar yapmalıdır.

* Linolyum baskıda kullanılan araç ve gereçler:
- Yer muşambası (linolyum)
- Linolyum bıçakları (ucu keskin bir çakı)
- Matbaa ya da teksir mürekkebi
- İki adet merdane
- Mürekkebi emen mat baskı kağıdı

* İş sırasına göre baskının yapılışı :
- Baskısı yapılacak resim ana hatlarıyla şeffaf pergament ya da aydınger kağıdına çizilir. Resmin çizgilerinin iki yüzden gözükmesi için bu cins kağıtları kullanma zorunluluğu vardır.
- Linolyum baskısı için kalıp olarak döşemeye serilen orta kalınlıktaki muşambalar kullanılır. Eski, kullanılmış muşambalar çürük ve dayanıksız olduğu için uygun değildir.

Yapacağımız resimden biraz büyük olarak kesilen muşambanın parlak yüzüne önce aydınger kağıdına hazırladığımız resmin modeli ters olarak yerleştirilir. Sonra model ile muşamba arasına konulan karbon kağıdı vasıtasıyla resim kopya edilir. 3. Muşambayı oyarak kalıp haline sokmak için özel linolyum bıçakları ya da ucu keskin çakı, kunduracı bıçağı gibi aletler kullanılır. Bunlardan en uygun olanı, kesici ağızları çeşitli profillerde olan linolyum oyma bıçaklarıdır.

Oyma işini yaparken sol elle muşamba levha istenilen yönde tutularak çalışma kolaylığı sağlanır. Sağ elle de oyma işlemi yapılır. Baskıdan sonra, oyulan kısımların beyaz, oyulmayan kısımların siyah olarak çıkacağı düşünülmelidir. Ara tonlar sık ya da seyrek tarama çizgileriyle sağlanır.
- Oyma işi bittikten sonra sert kıllı bir fırça ile muşamba iyice temizlenir. Böylece kalıp, oyuklarında kalmış olan pürüzler ve muşamba artıklarından temizlenmiş olur.
- Muşamba düz bir yere tespit edilir, daha iyisi aynı büyüklükte temizlenmiş ve zımparalanmış bir tahta takaza yapıştırılır.
- Elde ettiğimiz bu muşamba kalıp üzerine matbaa ya da teksir mürekkebi yaymak için bir cam levha ile merdaneye ihtiyaç vardır. Mürekkep, cam levha üzerine merdane ile yayılır. Merdane üzerindeki mürekkep, muşamba kalıpta gezdirildiğinde çıkıntılı olan kısımlar boyanır. Eğer merdane yoksa bir fırça ile mürekkeplenebilir.
- Baskı için kullanılacak kağıtlar mat olursa daha iyi sonuçlar alınır. Hatta ikinci, üçüncü hamur teksir kağıtları mürekkebi emdiği için baskıyı daha güzel gösterir. Muşamba kalıp üzerine konan kağıdın üzerinden temiz bir merdane geçirildiğinde boyalı kısımlar kağıda aynen geçmiş olur. Bu çalışma tekrarlandıkça istediğimiz sayıda resim elde etmiş oluruz . Linolyum baskıda, her renk için ayrı kalıp hazırlanarak renkli resimler de basılabilir.

* Ağaç Baskısı :
En eski baskı türlerinden biridir. Yapılış şekli bakımından linolyum baskısına çok benzer, yalnız kalıp olarak muşamba yerine tahta kullanılır. Bu baskıda kullanılacak ağaçların yapısı sağlam ve dokusu da oymaya elverişli olmalıdır. Armut ve şimşir gibi ağaçlar bu isteğe uygundur.

Kalıp hazırlamak için seçilen ağaç gövdesi, uzunlamasına kesilir. Kesilen parça, tahta ya da kontrplak şekline getirilip, yüzeyi rende ile düzeltilir. Ağacın elyaflarından yararlanmak istenirse, çelik tel fırça ile fırçalanır; böylece yumuşak kısımlar aşınır, sert kısımlar yüksek kalır. Baskı yapıldığında ağacın damar elyafı doğal olarak kalır ve hoş bir görünüş elde edilir. Eğer perdahlanıp pürüzsüz bir yüzey olarak hazırlanırsa, üzerine yapacağımız resmi ters olarak kopya eder ve oyma işlemine geçeriz. Bundan sonra yapılacak işler de aynı linolyum baskısında olduğu gibidir.

* Taş Baskısı :
Taş baskısına düz baskı da denir. Suyun ve yağın birbirini itmesinden ve baskı taşının basacak ve basmayacak kısımlarının hazırlanmasından ibarettir. Taş baskısında, yağı emen sert kireç taşları (lito taşı) kalıp olarak kullanılır. Lito taşı tüzeltilip perdahlandıktan sonra, yapılacak resim, üzerine yağlı lito kalemi ya da yağlı tuşe mürekkebiyle işlenir.

Yapılan resmin kuruması için bir süre beklenir. Daha sonra Arap zamkı ve nitrik asit karışımı bir sıvı, resmin üzerine sürülür. Böylece taşın yağ almamış kısımlarının, tekrar yağ almasına karşı hassasiyeti giderilir. Baskı işine geçmeden önce de süngerle taşın bütün yüzüne su sürülür. böylece resmin bulunduğu yer, yağlı olduğu için suyu almaz, diğer kısımlar suyu emer. Mürekkepli bir merdane taşın üzerinde gezdirildiğinde yağlı kısımlar boyanır, suyu emen gereksiz kısımlar ise boyanmaz. Baskı yapılacak kağıt taş kalıp üzerine konduktan sonra, temiz bir merdane ile presten geçirilir.

* İpek Baskısı (Serigrafi) :
En yeni baskı tekniğidir. Şablon baskısına benzer. Serigrafide şablon olarak ince dokulu ipek bir bez kullanılır. Bir kasnak altına gerilmiş bulunan ipek bezin yüzeyinde, resimde basılmıyacak kısımlar kapatıcı bir madde ile örtülür. Kapatıcı madde kuruduktan sonra kasnağın içine boya konur. Cam sileceğine benzer lastikten bir sürgü (ragle) ile boya ipek kalıp üzerinde gezdirilir. Kalıbın deliklerinden geçen mat yağlı boya alttaki yüzeyi boyar. Her renk için ayrı kalıp ve kasnak hazırlanırsa çok renkli resim basma olanağı sağlanır.

* Gravür Baskısı :
Çok eski bir baskı tekniğidir. Bu baskıya çukur baskı da denir. Kalıp olarak çinko, bakır gibi metal levhalar kullanılır.

* Gravür baskıda kalıp, iki şekilde hazırlanır :
a) Aynı linolyum baskıda olduğu gibi, metal levhaya doğrudan doğruya çelik uçlarla resim kazınarak yapılır.
b) Metal üzerindeki resmin çizgileri, asitle oyularak yapılır. Bunun için metal levhanın yüzü ısıtılarak asfalt ya da ince bal mumu ile kaplanır. Resim bu yüzeye ince bir uçla kazınarak işlenir. Sonra arka yüzü de asfaltla kaplanıp, bir plastik kapta sulandırılmış nitrik asidi (1 ölçü nitrik asit, 8 ölçü su) içine bırakılır. Asit, kaIıpta kazınmış olan çizgileri yiyerek çukurlaştırır. Daha sonra da kalıptaki asfalt, benzin ya da tinerle temizlenir. Baskı için gerekli olan kalıp, resim kağıdı ıslatılıp nemlendirilirken, bir taraftan da kalıba boya sürülür. Boya bütün yüzeye, oyulan çukurları oldurulacak şekilde tamponlanmalıdır.

* Gravür boyası piyasada satılmaktadır; eğer bulunamazsa şu şekilde sağlanabilir:
Toprak boyası + bezir yağı + haşhaş yağı karışımı.) Sonra kalıbın yüksek kısımlarındaki boya tarlatanla temizlenir. Daha sonra kalıp prese yatırılır, üzerine nemlendirdiğimiz baskı kağıdı ve onun üzerine de keçe konarak presten geçirilir. Presin baskısı ile keçe, kağıdı çukur kısımlara iter, böylece nemli ve emici olan kağıt çukurlardaki boyayı alarak baskı işi tamamlanır.

* Batik :
Kumaş ya da bez üzerine bir tür resim yapma tekniğidir.

* Batik Tekniğinin Yapılışı :
Bez üzerine istenilen motif çizilir. Boyanmayacak olan kısımlar sert kıllı fırça yardımı ile eritilmiş bal mumu kapatılır. İçinde bir miktar şapla birlikte eritilmiş kumaş boyası (anilin boyası) içine batırılır. Sonra bezin üzerindeki bal mumu, ütü ile gazete kağıdına emdirilerek ya da terebentin içine batırılarak çıkartılır. İkinci kez bezin hangi kısımları ne renkle boyanacaksa, o kısımlar boş bırakılarak boyanmayacak kısımlar bal mumu ile kapatılır. Gene boyama işlemi yapıldıktan sonra bal mumu eritilir. Resimdeki renkler kadar, aynı işlem tekrarlanır. Boyamada açıktan koyuya doğru bir renk sırası izlenir. Yer yer renkleri üst üste getirerek güzel karışımların meydana gelmesi de sağlanır. Ayrıca boyama sırasında kumaşın kıvrılması ile bal mumu kaplı kısımlar çatlayacağı için buraları da boyanır; böylece bu tekniğe özgü hoş bir görünüm de olur.