Bazı dilbilimcileri İngilizce’de; şimdiki zaman = present tense ve geçmiş zamandan=past tense oluşan sadece iki zaman kipi olduğunu sürer. Çünkü sadece bu iki kipin kendine göre fiil şekli vardır. Mesela, see, saw gibi.

Halbuki, gelecek zaman kipi yardımcı fiiller “will/shall”- kullanmak suretiyle oluşturulur. Gelecek zaman ve diğer kipler şimdiki zaman ve geçmiş zamanın adeta birer alt versiyonudur, müstakil kipler sayılmazlar. Biz genel uygulamaya uyarak, kipleri present, past, future diye üç grupta incelemeye devam edeceğiz.

Fiil zamanları, yani kipler bir kültürde kullanılan zaman konseptlerini gösterir. İşte zaamanlar bir kültürel mesele olduğundan; bir başka kültürün ürünü olan başka bir dildeki kipleri anlamak oldukça zordur.

Dikkat : Daha önceki dersleimizde ve bu derste anlattığımız kiplerle ilgili çok sayıda istisna vardır. Ancak, bunlarla baş etmenin yolu da temel kuralları öğrenmekten geçer

İngilizce’de üç ana kip bulunur. Simple(basit), continous(sürekli, devam eden) ve perfect (gelecek). Bunların her birinin de present(şişmdiki zamanlar), past(geçmiş) ve future(gelecek) halleri vardır. Basit Zamanlar = belirsiz görünüm = simple tenses = indefinite aspect.
Basit zamanda hareket, olay veya halin bitip bitmediği belirtilmez, veya cümlenin anlamı bakımından bunlara önem verilmez. Basit zaman kipi, yinelenen, adet halinde yapılan aksiyon, olay veya koşullar için de kullanılır.

Örnekler:

Simple Past Tense = Basit Geçmiş Zaman

I came = Geldim. : Gelirim Gelme hareketi ne zaman başladı, ne zaman bitti, bu önemli değil.

Simple Present Tense = Basit Geniş Zaman

I come = Gelirim : Gelme hareketi ne zaman başlar ne zaman biter, bu önemli değil.


Simple Future Tense = Basit Gelecek Zaman

I will come : Gelme hareketi ne zaman başlayacak, ne zaman bitecek, bu önemli değil.

Perfect Tenses

-Perfect ne demektir?

Perfect; tamamlanmış, bitmiş, bitirilmiş, halledilmiş anlamlarına sahiptir. Genellikle geçmişle bağlantılıdır. Ama bunun önemli istisnaları vardır.

Bu kelimenin kökü Latince’ye ve Yunanca’ya dayanır ve tamamlık perfectus = (completeness) olarak tercüme edilir. Aristo bir kitabında, perfect kavramına üç anlam veya tek bir anlamın üç gölgesi olarak anlamlar vermiştir. Buna göre perfect aşağıdaki anlamları taşır :

1- Tamam olan, yani gerekli tüm parçaları, bölümleri içeren.
2- O kadar iyi ki, bundan daha iyisi olamaz.
3- Amacına ulaşmış olan.
Botanik biliminde, şayet bir organizma cinsel üremeyi kendi içinde yapabiliyorsa, ona “perfect” denir. Yapamıyorsa, imperfect olarak deyimlendirilir Mesele, hem dişi hem erkek organlarına sahip çiçekler, “perfect” denir. Sadece,erkek veya sadece dişi organları bulunan çiçek ise imperfect olur.
Imperfect Sürekli, bitmeyen, , halledilmeyen demektir. İkincil derecede geçmişi ifade eder.
Bu nedenle perfect zaman kiplerine ayni zamanda, tamamlanmış veya bitmiş (completed = finished) kipler denir.

Progressive(Continous) Zaman Kipleri : Bunlara tamamlanmamış kipler de(incomplete) denir. Bir hareketin şimdi, geçmişte veya gelecekte devam eden özelliğini belirtirler.
Şimdi bazı önemli zaman kiplerini tekrar gözden geçirelim.

1. Present Tenses: Şimdiki Zamanlar:

a) Simple Present Tense: Geniş Zaman

Çok önemli ve çok yaygın olarak kullanılan bir zaman kipidir. Türkçedeki karşılığı geniş zamandır. Fiilin kök halini kullanır. Sadece 3. tekil şahısta fiil kökünün sonuna “s” takısı eklenir.
Geniş zamanı, şimdiyi, geçmişi, geleceği gösterebilen tek kiptir.

1- Değişmeyen, yinelenen veya birden çok kez yaşanan olayları ifade eder. Bu hareket veya durum sadece şimdilerde meydana gelir. Ayrıca, yaygın bir gerçeği de temsil edebilir. Yani, konuşan veya yazanın, konuşurken veya yazarken sözkonusu aksiyon veya halin cereyan ediyor olması şart değildir.

Mesela,

It rains a lot in Sakarya = Sakarya’da çok yağmur yağar

Cümlesi genel bir gerçekliği açıklar. Ama, mutlaka bu sözün söylendiği anda yağmur yağıyor anlamı taşımaz.

Bu zaman kipi tabiat veya insanlar tarafından programlanan olayları açıklar.

Örnekler:

Soccer league starts on June. = Futbol ligi Haziranda başlar.

Water boils at 100 degrees centigrade. Su, 100 santigrad derecede kaynar.

The sun sets in the evening. = Güneş akşamleyin batar.
2- İlginçtir ki, present tense kipi özellikle arrive=varmak, come=gelmek, leave = terk etmek, ayrılmak gibi fiillerle bazen gelecek izlenimi de yaratabilir.

My father comes tomorrow = Babam yarın geliyor(gelecek),
The plane arrives in two hours. = Uçak iki sat içinde varacak.
The train leaves at 3.oo o’clock= Tren saat üçte kalkıyor.

3- Geniş zaman ile enstantene şimdiki an izlenimi verilebilir.

Örnek:

Watch FB now: they defeat the other team without much effort. = Şimdi FB’yi seyredin, rakibi fazla zorlanmadan yeniyorlar.

The Simple Present Tense/Geniş Zaman

Bu yapının Türkçe karşılığı 'geniş zaman'dır. Alışkanlık icabı yapılan ve (bu nedenle) sık veya seyrek olarak tekrarlanan eylemleri anlatmak amacıyla kullanılır.Simple present tense her zaman yaptıklarımızı, alışkanlıklarımızı, adetlerimizi anlatır.Bu zaman kipinin geniş bir kullanım alanı vardır.

Cümle Yapısı

Affirmative(Olumlu) Cümle
I run every day
(Ben her gün koşarım)
You run every day
He runs every day
She runs every day
It runs every day
We run every day
They run every day

Negative(Olumsuz) Cümle
I do not(don't) run every day
(Ben her gün koşmam)
You don't run every day
He does not(doesn't) run every day.
She doesn't run everyday
It doesn't every day
We don't run every day
They don't everyday

DİKKAT!: Üçüncü tekil şahıslarda (he,she,it) olumlu cümlelerde fiilin sonuna "-(e)s" takısı gelir. Olumsuz ve soru cümlelerinde does veya doesn't kullanıldığı için fiilin sonuna "-(e)s" takısı gelmez.

("He,she ve it" üçüncü tekil şahıs oldukları için olumlu cümlede görüldüğü gibi fiilin sonuna "-(e)s" takısı gelmiştir. Ama olumsuz ve soru cümlelerinde yardımcı fiil kullanıldığı için "-(e)s" kullanılmamıştır.)


Interrogative(Soru) Cümle
Do I run every day?
Do you run every day?
(Sen her gün koşar mısın?)
Does he run every day?
Does she run every day?
Does it run every day?
Do we run every day?
Do they run every day?

Negative interrogative(Olumsuz Soru) Cümle
Don't I/we/you/they run every day?
Doesn't he/she/it run every day?
(O her gün koşmaz mı?)

*ÖNEMLİ*
Yukardaki açıklamalarda gördüğünüz gibi ;
*Affirmative(olumlu) cümlede özneden sonra fiile üçüncü tekil şahıslaar,he,she,it için -(e)s eklenir,diğer filler ise hiçbir şey almaz yalın haldedirler.

*Fiile -(e)s eklenirken dikkat edilmesi gereken hususlar;
*Fiil şayet ss,sh,ch,x,o ile bitiyorsa fiile -(e)s eklenir.

She kisses her son.
He goes to school by bicycle.
My father watches TV a lot.
The plumber fixes our taps.

*Fiil bir sessiz ve ondan sonra y ile bitiyorsa y düşer -ies eklenir.

I always study alone
He always studies alone.
I carry my boss's luggage.
Bill carries his boss's luggage

*Ancak fiil bir sesli ve ondan sonra y ile bitiyorsa fiile sadece -s eklenir.

He obeys our rules.
She says good things.

*Negative(olumsuz) cümlede ise I,we,You,they özneleri do not,kısaca don't;he,she,it özneleri ise does not,kısaca doesn't alır ve fiil bütün öznelerde yalın haldedir..

I don't rely on what he says.
(onun söylediklerine güvenmem)

We don't study until a nihgt before exam.
(sınavdan bir gece öncesine kadar ders çalışmayız.

She doesn't lie to anybody.
(O hiç kimseye yalan sölemez)

*Interrogative(soru) cümlesinde ise do yardımcı fiili,I,we,you,they öznelerinden önce,does fiili ise he,she,it öznelerinden önce getirilir.

Do they visit their relatives every weekend?
(her hafta sonu akrabalarını ziyaret ederler mi?)

Does he behave politely?
(Kibarca davranır mı?)

*Never,seldom,rarely gibi zarflar olumsuz anlam taşıdıkları için doesn't ve don't olumsuz cümlede kullanılmamalıdır...

He never tells lie.
(O hiç yalan söylemez)

They seldom seem angry
(Nadiren sinirli görünüler)


*KULLANIM*
HEr zaman yapılan işler,alışkınlıklar belirtilir.
She gets up at 7 o'clock every day.
(her gün saat 7'de kalkar.)

Mert always criticizes his friends.
(mert arkadaşlarını daima eleştirir).

Her zaman geçerliliği olan doğrular,doğal olaylar belirtilir;
The earth rotates round the sun.
(dünya güneş etrafında döner)

It snows a lot in Erzurum.
(erzurum'da çok kar yağar)

Gelecek zaman zarflarıyla kullanıldıklarında gelecek zaman bildirir;
The festival begins two weeks later.
(Festival 2 hafta sonra başalayacak)

*Gazete başlıklarında zaman bildirir.
Galatarasay beats Fenerbahçe..

TIME EXPRESSIONS IN SIMPLE PRESENT TENSE
Time expressions zaman belirten ifadelerdir ve İngilizce'de her zaman için farklı ifadeler kullanılır. Özellikle sınavlarda cümlenin hangi tense olduğunu anlamak için time expression'ların bilinmesi çok önemlidir.
(Geniş zamanda sıkça kullanılan zaman zarfları şunlardır)

Always (daima)
She always listens to classical music.(O hep klasik müzik dinler.)

Usually (genellikle)
I usually go to cinema at weekends(Genellikle haftasonları sinemaya giderim.)

Often (sık sık)
They often visit us.(Bizi sık sık ziyaret ederler.)

Sometimes (arasıra)
She sometimes writes me a letter.(Bana arasıra mektup yazar.)

Rarely (nadiren)
I rarely smoke.(Nadiren sigara içerim.)

Never (hiç, asla)
I never drink alcohol.(Hiç alkol içmem.)

Every day/year/week etc.(her gün/yıl/hafta vs.)
I go to work every day(Hergün işe giderim.)

Examples(Örnekler)
The sun rises and sets in the west.
Computer works at a great speed.
Water doesn't exist on the moon.
They sometimes ask me to tidy up my room.
My brother never smokes cigarettes.
my Sister usually takes the dog for a walk at about this time.