Halk Oyunlarının Oynanış Biçimi nasildir


Halk oyunlarımız, oyuncuların içindeki diziliş biçimlerine göre;

a) Halk Oyunları

b) Sıra (Dizi) Oyunları

c) Tek Oyunlar

d) Karşılama olmak üzere sınıflandırılabilir.

A - Halk Oyunları : Oyuncuların elele, kolkola tutuşarak veya birbirlerini hiç tutmadan, bir daire veya kapalı eğri çemberinde dizilerek oynanan oyunlardır. Zeybeklerin çoğu , bazı halaylar, heyamola bu türe birkaç örnek olabilir.

B - Sıra (Dizi) Oyunları: Oyuncuların yanyana dizilerek oynadıkları oyunlardır. Sıra oyunlarında, sıralanış biçimleri değişiktir. Düz dizi, eğri dizi, kopuk dizi, bağlı dizili oyunlar gibi.

a) Düz Dizi: Oyuncular bir doğru çizgi görünümü vererek oynarlar. Bu da tek ve çift düz sıra dizileri olmak üzere iki türlü oynanır.

b) Eğri Dizi: Bu şekilde bir yuvarlağın halkanın parçası görünümündedir.

c) Kopuk Dizili Oyunlar: Oyuncular birbirlerine değmeden ve birbirlerini tutmadan oynarlar. (Zeybekler, Kılıç-Kalkan, Teke Zortlatmalarında ve Güvendelerde olduğu gibi.)

d) Bağlı Dizili Oyunlar: Oyuncular birbirlerinin ellerinden, kollarından, belden tutarak oynarlar.Bu da tek veya çift sıralı oynanır. Hemen hemen bütün halaylar, barlar, horonlar ve kasap oyunları bu şekilde oynanan oyunlardır.

Sıra oyunlarında diziler cinsiyete göre (kadın-erkek) de sınıflandırılabilir.

1- Tek sıra erkek: (Dizi yanlız erkeklerden oluşur.)

2- Tek sıra kadın: (Dizi yanlız kadın ve kızlardan oluşur.)

3- Çift sıra erkek: (İki sıralı erkeklerden oluşur.)

4- Çift sıra kadın: (İki sıralı kadın ve kızlardan oluşur.)

5- Alaca Diziler: (Diziler kadın ve erkek oyunculardan oluşur.)

Bunların dışında bazı özel dizilere de rastlamak olasıdır.

C - Tek Oyunlar: Bu oyunlar tek kişi ya da topluluk tarafından oynanır. Tek oyun denmesinin nedeni; oyun içinde oyuncuların o oyunun belli niteliklerini bozmaksızın, oyunu doğmatik olarak, içinden geldiği biçimde, bağımsız oynamalarıdır. Tek oyunlar çoklukla bağımsız oyun niteliğindedirler.

Bağımsız Oyun (Doğmatik Oyun): Oyuncuların bir yöneticiden komut almadan, belli kurallara bağlı olmaksızın, içlerinden geldiği gibi, özgür hareketler yaparak oynadıkları oyundur. Böylece oyuncular kişisel beceri ve yeteneklerini gösterebilirler.

Düzenli oyunlarda ise; oyuncular oyunun belli kurallarına bağlı kalarak hareket ederler. Kendileri bu hareketlere birşeyler katamazlar.

Tek oyunlara Yozgat çevresinde Şıngılım, Kırşehir'de bitirim, Elazığ'da Şıkıldam denmektedir. Bu oyunlara kişiler, ayrı ayrı oyun gücüne ve yeteneğine sahip olduklarından özel gösteriler de yapılabilirler.

Bursa'nın Tek Güvendeler'i, Konya Sallamaları, Ankara'dan Misket, Kastamonu'dan Seperçioğlu, Çiftetelli, Konyalı bazı zeybek ve karşılamalar bu oyunlardandır.

Karşılama genellikle Trakya bölgesinde karşılıklı iki kişi ya da düzenli guruplar tarafından el tutmadan, karşılıklı oynanan oyunlardır. Bu, diğer bölge oyunlarımızın içinde de bir biçim olarak görülür. Buna Erzurum'un Hançer Barı, Çorum'un İğdeli Gelin Halayı, Zara'nın Maro Halayı, Artvin'in Sarı Kız'ı örnek olarak gösterilebilir.

eline saglık teşekkürler