AKOR:


En az üç ayrı sesin bir arada tınladığı ses kümesidir. Bu üç sesin nasıl yapılanacağı yani üst üste konulacağı yapılan müziğin stiline veya müzikte o anda yaratılmak istenen etkiye göre belirlenir. Klasik tonal armonide akorlar, bir sesin üzerine üçlü aralıkların üstüste konulması ilkesiyle kurulurlar. Bu üçlülerin büyük (majör) veya küçük (minör) olmalarından doğan kombinasyonlarla da akorların cinsi belirlenir. Üç sesli akorlarda birbirinden farklı dört çeşit akor tipi kurulabilir.


Gam Nedir?

8 tane sesin art arda dizilmesinden oluşan seslerin topluluğu. Örnek: Do-re-mi-fa-sol-la-si-do (Do majör gamı)

Aralıklar:


Bir gamda 2 ses arasındaki uzaklığa aralık denir. mi-fa ve si-do sesleri arası yarım, diğer seslerin arası ise 1 aralıktır. Burada bizi ilgilendiren kısım 3' lü aralıklara geçelim:
Majör 3'lü: 2 ses büyüklüğündeki aralıklara denir.
Minör 3'lü: 1,5 ses büyüklüğündeki aralıklara denir.

bemol (b): Sesleri yarım ses kalınlaştırır.
Diyez (#): Sesleri yarım ses inceltir.

Akor Kuruluşları:

Şimdi bir majör akor oluşturalım. Majör akor formülü: majör 3' lü + minör 3' lü. Örneğin Do sesini ele alalım. Do sesi üzerine akor kuracağımız için akorun ismi Do majör olacaktır. Majör akor formülünü uygulayalım:
Majör 3' lü: do-mi
Minör 3' lü: mi-sol
Do majör (C): Do-mi-sol

Bir de minör akor oluşturalım. Minör akor formülü ise: minör 3' lü + majör 3' lü. Yine do sesini ele alalım. Do üzerine minör akor kuruyoruz:
Minör 3' lü: do-mib
Majör 3' lü: mib-sol
Do minör (Cm): Do-mib-sol

Dikkat ederseniz majör akorun yazılışında kök ses olduğu gibi yazılırken, minör akorda kök sesin yanına m harfi ekleniyor.

İşimizi biraz basitleştirelim. C ve Cm akorlarını oluşturan seslere bakarsanız aradaki tek fark ortadaki ses. Minör akorda ortadaki ses yarım ses pesleşmiş (kalınlaşmış). Demek ki minör akor oluşturabilmek için majör akorun 1. ve 3. seslerini aynen yazıp ortadaki sesi yarım ses pesleştirmek yeterli.

Şimdi do majör gamına bakalım: Do-re-mi-fa-sol-la-si-do. Biz bu gamdan akor oluşturabilmek için gamın 1. 3. ve 5. seslerini almışız. Demek ki majör akorları majör gamın 1. 3. ve 5. seslerini bularak oluşturabiliriz.

Bir örnek de re majör (D) gamı üzerinde yapalım: re-mi-fa#-sol-la-si-do#-re. Buradan re majör akorumuzu oluşturalım: re-fa#-la. Re minör (Dm) akorumuzu da oluşturalım: re-fa-le.


sık kullanılan akorlar





























TAB;

telli enstrümanların perdeli olanlarında, enstrümaniste klavye üzerinde parmaklarını ne şekilde yerleştireceğini ve hareket ettireceğini gösteren bir işaret sistemidir. Özellikle gitar, bas, lavta, theorbo(18.yy barok müziğinde kullanılan gitar benzeri bir müzik aleti) gibi enstrümanlar için kullanılır. TAB kelimesi aslında Latince “Tabulatura” kelimesinden gelmektedir. Avrupa’da ilk TAB örneklerine 14.yy da rastlanmaktadır, ancak Asya’da TAB notasyon sistemi çok daha eskilerde kullanılmaya başlamıştır.


Tab nota sisteminde, nota bilmeye gerek duymadan, çok basit şekilde anlaşılır bir nota türü olup evrenseldir. Dünyanın her yerinde aynı şekilde kabul edilen kalıplar çerçevesinde okunur ve yazılır... Tab sisteminde yazılan akor veya notalar aşağıdaki bölümde belirttiğimiz şekilde gösterilir...
Aşağıda tab sisteminin ana teması belirtilmektedir. Tab sisteminde tel dizilişleri şekildeki gibidir.






HTML-Kodu:
:e|-------------------------------1. Tel-----| İnce Mi teli
:B|-------------------------2. Tel-----------| Si teli
: G|-------------------3. Tel-----------------| Sol teli
: D|-------------4. Tel-----------------------| Re teli
:A|-------5. Tel-----------------------------| La teli
:E|-6. Tel-----------------------------------| Kalın Mi teli






Yukarıdaki tabloda belirttiğimiz gibi artık tab sisteminde ne şekilde tel dizilişi bulunduğunu öğrendik. Şimdi ise yapmamız gereken bu olayı bir örnekle açıklamak;






HTML-Kodu:
:e|--------0-----------0-----|
:B|------0---0-------0---0---|
: G|----0-------0---0-------0-|
: D|--------------------------|
:A|--------------------------|
:E|-0------------0-----------|Metallica - Nothing Else Matters




Yukarıda Metallica Grubunun Nothing Else Matters isimli parçasının tabları yer almakta. Bu şarkıyı seçme amacım, bu parçanın ilk düzey için gösterilmesi gereken 0 (sıfır) değerini içermesi. 0 değerinin anlamı; 0 değerinin bulunduğu tele konulan 0 kadar boş vurmaktır. Demek istediğim şu ki, yukarıda bulunan parçada en başa denk gelen diğer deyişle bakıldığında size en yakın (sol baş) konumda bulunan 0 (sıfır), E (6.tel) telinde yer almaktadır. Demek oluyor ki 6. tele bir kere boş vuracağız. Sonra ise sırayı takip ederek gittiğimizde karşımıza G (3.tel) çıkıyor. Bundan sonra sırasıyla; B (2.tel), e (1.tel), sonra tekrar B (2.tel) geliyor. Şimdi pratik yapmaya başlayın... Tabda çalınan parçanın doğru çalıp çalmadığınızı kontrol etmek için tabın altındaki şarkının ismine tıklayınız. *** formatındaki şarkıyı indirdikten sonra kendi çaldığınızla karşılaştırıp eksik yönleri tamamlayınız.
Şimdi ise başka örnekler ile öğrendiklerimiz pekiştirelim. Burada Metallica grubunun One adlı parçasının tab sistemini inceliyoruz..







HTML-Kodu:
:e|-----------------------------------------|
:B|-----------------------------------------|
: G|---------------------------------------0-|
: D|---4---0-----4---0-----4---0-----4---0---|
:A|-2---2---------------2---2---------------|
:E|-----------3---4---------------3---3-----|Metallica - One






Aynı şekilde bu parçada temel kuralları göz önüne alıp incelediğimizde karşımıza bilinmeyen bir konu çıkıyor. Bunlar 2, 4, 3 gibi sayılar. Bunların anlamı ise gitarın perdelerini belirtmektedir. 2 nolu değer 2 numaralı perdeye basılması komutunu verir.P eki hangi teldeki 2 nolu perdeye? Bunun yanıtı sandığınızdan çok çok basit. Yukarıdaki tabda belirtilmiş olan ilk 2 değeri 5. telde verilmiş. Yani bu demek oluyor ki 5. telde 2 nolu perdeye bas. Kısaca ele alırsak, sırasıyla | 5. telde 2 no'lu perde | , | 4.telde 4 no'lu perde | , | 4.tele boş vur |, |6.telde 3.perde | vs...
2. Dersimizde ise tab okuyarak akor nasıl basacağımızı göreceğiz. Genelde Elektro Gitar çalanlar için olan bu sistem sayesinde herkesin bilmediği akor kalıpları yaratarak akorları herkesle paylaşacağız veya paylaşılanları anlamaya çalışacağız. Peki gördüğümüz tabların akor olup olmadığını nasıl anlayacağız? Her zaman olduğu gibi bu sorunun cevabını da hemen verelim: Bir tabda ,aynı sıra üstünde bulunan rakamlar onların akor olduğunu belirtir... hemen aşağıdaki örnekle ne demek istediğimizi daha iyi kavrayalım.





HTML-Kodu:
:e|---------|
:B|---------|
: G|---------|
: D|----5----|
:A|----3----|
:E|---------|




Yukarıda bulunan akor kalıbında üst üste yazılmış olan tab da 3 ve 5'inci tele basma komutu verilmiştir. Yukarıdaki resimde nasıl basılacağı belirtilmiştir.
Şimdi işi biraz daha zorlaştıralım. Bir örnek daha inceleyelim. Bu örneği ne şekilde çalacağımızı resimde belirttik. Sizde eğer hata varsa resim ile düzeltin.




:e|----3----|
:B|----0----|
: G|----0----|
: D|----0----|
:A|----2----|
:E|----3----|





Artık Pratik zamanı.Aşağıdaki akorlarla pratik yapın.





HTML-Kodu:
:e|----0----|----0----|----2----|----0----|
:B|----2----|----1----|----3----|----0----|
: G|----2----|----0----|----2----|----1----|
: D|----2----|----2----|----0----|----2----|
:A|----0----|----3----|---------|----2----|
:E|---------|---------|---------|----0----|