Türkmenistan

Türkmenistan
Türkmenistan Respublikasy
Türkmenistan Cumhuriyeti



Bayrak



Arma

Ulusal Marş: Türkmenistan Milli Marşı





Başkent (en büyük )

Aşkabat
37°58′N 58°20′E / 37.967°N 58.333°E / 37.967; 58.333Resmî dil(ler)TürkmenceEtnik gruplarTürkmenler, Ruslar, ÖzbeklerMilliyetTurkmen TürkleriYönetim biçimiCumhuriyet (Tek parti) - Devlet BaşkanıGurbanguli BerdimuhammedovKuruluş - İlan27 Ekim 1991 - Tanınma25 Aralık 1991Yüzölçümü - Su (%)4.9Nüfus - 2010 tahmini5,450,000[1] (112.)GSYİH (SAGP)2010 - Toplam$31.966 milyar[2] - Kişi başına$5,979[2]İGE 0.739[3] (medium) (2007)Para birimiTürkmenistan manatı (TMT)Zaman dilimiTMT (UTC+5) - Yaznot observed (UTC+5)Trafik akışısağInternet TLD.tmTelefon kodu993Türkmenistan, resmî adıyla Türkmenistan Cumhuriyeti, 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılışından sonra bağımsızlığını kazanan Orta AsyaTürk cumhuriyeti. Resmî para birimi Manat'tır. Yönetim şekli cumhuriyettir. Türkmenistan, BM, İKÖ, BDT, IMF gibi uluslararası kuruluşlara üyedir. Devlet Televizyon Kuruluşu vardır. Özel televizyon yayını bulunmaktadır.
Konu başlıkları

Coğrafi Durum




Türkmenistan'ın yağış ve sıcaklık grafiği


Orta Asya ülkelerinden olan Türkmenistan güneyden İran, batıdan Hazar denizi, kuzeyden Kazakistan, kuzeydoğudan Özbekistan, güneydoğudan Afganistan'la çevrilidir. En yüksek yerleri Kugintau Dağı (3319 m.) ve Kopet Dağı (2942 m.)'dır. Hazar Denizi'nin hemen yanıbaşında yer alan ve tuz yönünden zengin olan Karaboğaz Gölü, Türkmenistan toprakları içinde yer alır. Türkmenistan akarsu yönünden fakirdir. Atrek ırmağının bir bölümü Türkmenistan'ın içinde yer almaktadır. Tecen ve Murgap adlı akarsuları Karakum çölü içinde kaybolmaktadır. Amu Derya ırmağının çok az bir kısmı Türkmenistan sınırları içinde yer alır. Bunun dışında önemli bir akarsuyu yoktur. Ancak su ihtiyacının karşılanması için 900 km uzunluğundaki Karakum kanalı yapılmıştır. Bu kanal güneydedir. Topraklarının beşte dördünü Karakum çölü kaplamaktadır. Güney kısmında Kopet dağ kütlesi ve yaylalar yer alır. Topraklarının % 3.5'i tarım alanı, % 17'si otlak, kalanı ya kısmen otlak olarak kullanılabilen çöl veya tamamen çöldür. Türkmenistan'a kurak ve sıcak bir iklim hâkimdir. Yaz aylarında sıcaklık bazen 50 dereceye kadar çıkar. Kış aylarında ise bazen -25 dereceye kadar düştüğü olur.

Dili

Ural Altay dil grubunun Altay kolunu oluşturan batı Türkçesinin bir versiyonudur. Türkmenistan'da yaşayan 6 milyondan fazla Türk ile İran, Afganistan ve Rusya gibi ülkelerde yaşayan yaklaşık 3 milyon Türkmen tarafından konuşulmaktadır. Türkmenistan'da konuşulan Türkmence yazı diline sahip olduğundan ayrı bir dil olarak tanımlanabilir. Ancak diğer Türkmen ağızlarıyla, Oğuz boyundan olduğu için Azerbaycan Türkçesi'yle ve Türkiye Türkçesi'yle çok yakın akraba bir dildir.

Ordusu

Türkmenistanın kendisine ait silahlı kuvvetleri vardır. Silahlı kuvvetleri savunma bakanlığına bağlıdır. Kendi sınır güvenliğini kendisi sağlamaktadır.

Yönetim Şekli

Türkmenistan 18 Mayıs 1992'te yürürlüğe konan anayasayla yönetilmektedir. Ülkede çok partili demokratik sisteme geçilmiş olmasına rağmen tek parti diktatörlüğü ortamından yeterince çıkılamadı. İletişim başta olmak üzere birçok alan üzerinde devlet tekeli sürmektedir.

Nüfus

2010 tahminlerine göre 7 750 000 kişidir. Nüfusun %81 ini türkmenler, %9 unu özbek Türkleri,%6 sını ruslar, %3 ünü Türkler %1 ini de geri kalanlar oluşturur. Beş Ana Türkmen boyundan oluşan Türkmenistanda idari yapıda bu beş boya göre şekillenmiş ve 5 vilayet (il) kurulmuştur.

Fiziki Özellikleri

Orta Asya'nın ya da Türkistan'ın,hatta tüm Türk budunları içinde en uzun boylu ve geniş omuzlu topluluktur.Savaşçıdırlar.Türkmenistanlılar'ın kimisi Moğol yüzlü iken kimi de Azerbaycan Türkleri'e veyahut Anadolu'nun Türkmenleri olarak bilinen Türkiye Türkleri'ne daha çok benzemektedir.

Siyasi Durumu

Yurtta Sulh Cihanda Sulh ilkesini benimsemişlerdir, bitaraf siyaset izlemektedirler.

Şehirler

Ahal

1. Balkan
2. Daşoğuz
3. Lebap
4. [[Mary (vilayet)|Mary

Spor


Türkmenistan'da En beğenilen spor dalları, okçuluk, cirit atma, ata binme, tenis ve Güreş'dir.

Sınırları

En uzun sınırı Özbekistan'adır.En kısa sınırı ise Kazakistan'adır.

Komşuları

Kazakistan, Özbekistan, Afganistan, İran'a komşudur.
Türkmenistan Cumhurbaşkanları Türkmenistan'ın bağımsızlığını kazanmasının ardından 27 Ekim 1991'de yapılan ilk devlet başkanlığı seçimleri sonucunda Saparmurat Türkmenbaşı devlet başkanlığına seçildi ve ölümüne (21 Aralık 2006) kadar bu görevini sürdürdü.

Türkmenistan'ın ikinci ve halen görevde olan cumhurbaşkanı ise 11 şubat 2007'de oyların %89,2'sini alarak seçilen Gurbanguli Berdimuhammedov 'dur.14 şubat günü yemin ederek görevine başlamıştır.