Cumhuriyet Tarihi Başbakanlarımız ve Cumhurbaşkanlarımız



Başbakanlarımız



MUSTAFA KEMAL ATATÜRK
Dönem
I. İCRA VEKİLLERİ HEYETİ

FEVZİ PAŞA (ÇAKMAK)

İSTANBUL - 1876, Ali Sırrı - Harp Akademisi - Fransızca, Almanca, İngilizce - Askerlik - Harbiye Nazırı - I inci Dönem Kozan, 2(İstifa: 1.11.1924), 8 inci Dönem İstanbul Milletvekili - Müdafaai Milliye Vekili, İcra Vekilleri Heyeti Reisi, Erkânı Harbiye Umumiye Vekili - Evli, 1 Çocuk. Ölümü: 10.4.1950
Dönem
III. İCRA VEKİLLERİ HEYETİ
II. İCRA VEKİLLERİ HEYETİ

HÜSEYİN RAUF BEY (ORBAY)

İSTANBUL - 1881, Mehmet Muzaffer - Deniz Harp Okulu - İngilizce, Fransızca - Askerlik- Bahriye Nazırı, Bahriye Miralayı - Os. M. M. 4 üncü Dönem Sivas, Temsil Heyeti Azası - I inci Dönem Sivas, II nci Dönem İstanbul, VI ncı Dönem Kastamonu Milletvekili (Londra Sefiri olması nedeni ile istifa: 16.3.1942) - TBMM Başkanvekili - Nafıa Vekili, İcra Vekilleri Heyeti Reisi - Bekâr. Ölümü: 1967
Dönem
IV. İCRA VEKİLLERİ HEYETİ

ALİ FETHİ BEY (OKYAR)

PİRLEPE - 1881, İsmail - Harp Akademisi - Fransızca, İngilizce - Askerlik ve Diplomasi - Londra Büyükelçisi - Dahiliye Nazırı Esbakı - Os. M.M. 2 nci Dönem Manastır, 3 üncü Dönem İstanbul - I ve II nci Dönem İstanbul, III üncü Dönem (Ara Seçim) Gümüşhane, V, VI, VII nci Dönem Bolu Milletvekili - TBMM Başkanı - Dahiliye Vekili, İcra Vekilleri Heyeti Reisi, Müdafaai Milliye, Adalet Vekili, Başbakan - Evli, 2 Çocuk. Ölümü : 7.5.1943
Dönem
V. İCRA VEKİLLERİ HEYETİ
03.HÜKÜMET

İSMET PAŞA (İNÖNÜ)

İZMİR - 1884, Mehmet Reşit - Harp Akademisi - Almanca, Fransızca ve İngilizce - Askerlik - Erkânı Harp - I inci Dönem Edirne, II, III, IV, V, IX, X, XI, 1, 2, 3, üncü Dönem Malatya (İstifa: 20.11.1972) VI, VII, VIII inci Dönem Ankara Milletvekili - K. M. Cumhuriyet Halk Parsiti Tem. (6.1.1961-15.10.1961) - C.S. Tabii Üyesi (20.11.1972- 25.12.1973) - CHP Genel Başkanı - Muvakkat İcra Encümeni, Erkânı Harbiyei Umumiye Vekili, Hariciye Vekili, Başbakan, Reisicumhur - Evli, 3 Çocuk. Ölümü: 25.12.1973
Dönem
01.HÜKÜMET
02.HÜKÜMET
04.HÜKÜMET
05.HÜKÜMET
06.HÜKÜMET
07.HÜKÜMET
08.HÜKÜMET
26.HÜKÜMET
27.HÜKÜMET
28.HÜKÜMET

MAHMUT CELAL BAYAR

GEMLİK - 1884, Abdullah Fehmi - Özel - Fransızca -Bankacılık -İzmir İttihadı Terakki Katibi Mesulü - OS.M.M. 4 üncü Dönem Saruhan - I inci Dönem Saruhan, II, III, IV, V ve VII inci Dönem İzmir, VIII, IX, X, XI inci Dönem İstanbul Milletvekili - İktisat, Mübadele, İmar ve İskan Bakanı, BAşbakan, Cumhurbaşkanı - Evli, 3 Çocuk. Ölümü : 22.8.1986..
Dönem
09.HÜKÜMET
10.HÜKÜMET

REFİK SAYDAM

İSTANBUL - 1881, Ahmet - Askeri Tıbbiye - Almanca, Fransızca - Emrazi Dahiliye- Darülfünun Tıp Fakültesi Müderrisi - I inci Dönem Bayazıt, II, III, IV, V, VI ncı Dönem İstanbul Milletvekili - Sıhhiye Muavenet İçtimaiye, Sıhhiye, Sıhhat ve İçtimai Muavenet, Dahiliye Vekili, Başbakan - Bekâr. Ölümü : 7.7.1942
Dönem
11.HÜKÜMET
12.HÜKÜMET

AHMET FİKRİ TÜZER

ŞUMNU - 1878, İsmail - Tıbbiye - Fransızca - Doktor, Kuleli As. Lisesi Öğretmeni, Sıhhiye Vekaleti Müsteşarı - III, IV, V, VI ncı Dönem Erzurum Milletvekili - Dahiliye Vekili - Bekar. Ölümü:16.8.1942
Dönem
12.HÜKÜMET

ŞÜKRÜ SARAÇOĞLU

ÖDEMİŞ - 1887, Mehmet Tevfik - Mülkiye ve Cenevre Darülfünunu Siyasi ve Ekonomi Şb. - Fransızca - Hukuk ve İktisat - Çiftçi - Os. M. M. 4 üncü Dönem İzmir - II, III, IV, V, VI, VII ve VIII inci Dönem İzmir Milletvekili - Eğitim, Maliye, Adalet ve Dışişleri Bakanı, Başbakan - TBMM Başkanı - Evli, 3 Çocuk. Ölümü:27.12.1953
Dönem
13.HÜKÜMET
14.HÜKÜMET
MEHMET RECEP PEKER

İSTANBUL - 1889, Mustafa - Harp Akademisi - Fransızca, Almanca - Askerlik, İdare - Erkanı Harbiye Binbaşı, Erkanı Harbiye D. 2. Şb. Müd., B. M. M. Başkatibi - II, III, IV, V, VI ve VII nci Dönem Kütahya, VIII inci Dönem İstanbul Milletvekili - İçişleri, Savunma, Bayındırlık Bakanı, Başbakan - Evli, 5 Çocuk. Ölümü:2.4.1950
Dönem
15.HÜKÜMET

HASAN SAKA

TRABZON - 1886, Yunus - Mülkiye, Paris Ulumu Siyasiye - Fransızca - Ekonomi ve Maliye - Varidat Memuru, Hukuk ve Siyasal Bilgiler Fak. Prof. - Os. M. M. 4 üncü Dönem Trabzon - I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX uncu Dönem Trabzon Milletvekili - TBMM Başkanvekili - Maliye, İktisat, Ticaret ve Dışişleri Bakanı, Başbakan - Evli, 3 Çocuk. Ölümü:29.7.1960
Dönem
16.HÜKÜMET
17.HÜKÜMET

ŞEMSETTİN GÜNALTAY

KEMALİYE - 1883, ETEM - YÜKSEK ÖĞRETMEN OKULU VE LOZAN ÜNİ. İHTİSAS - FRANSIZCA, ARAPÇA, FARSÇA - EĞİTİM VE İDARE, ORD. PORF. DR., EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ, İSTANBULBELEDİYE BŞK.V. - OS.M.M 3 ÜNCÜ DÖNEM ERTUĞRUL - II (ARA SEÇİM), III, IV, V, VI VE VII İNCİ DÖNEM SİVAS, IX UNCU DÖNEM ERZURUM MİLLETVEKİLİ - TBMM BAŞKANVEKİLİ - K.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİİ TEM. (6.1.1961 - 15.10.1961) - C.S. İSTANBUL ÜYESİ (MECLİSE KATILMADAN VEFAT ETMİŞTİR) - BAŞBAKAN - EVLİ, 2 ÇOCUK.
Dönem
18.HÜKÜMET

ADNAN MENDERES

AYDIN - 1899, Etem - Hukuk - İngilizce - Çiftçi - IV, V, VI Ve VII İnci Dönem Aydın, VIII İnci Dönem Kütahya, IX, X Ve XI İnci Dönem İstanbul Milletvekili - Başbakan - Evli, 3 Çoçuk
Dönem
19.HÜKÜMET
20.HÜKÜMET
21.HÜKÜMET
22.HÜKÜMET
23.HÜKÜMET

CEMAL GÜRSEL

ERZURUM - 1895, ABİDİN - HARP OKULU, HARP AKADEMİSİ - FRANSIZCA - ASKERLİK - 3. ORDU KOMUTANI, KARA KUVVETLERİ KOMUTANI - MİLLİ BİRLİK KOMİTESİ ÜYESİ VE BAŞKANI (27.5.1960-25.10.1961) - CUMHURİYET SENATOSU TABİİ ÜYESİ (25.10.1961-26.10.1961), (28.3.1966-14.9.1966) - DEVLET BAŞKANI, BAŞBAKAN VE MİLLİ MÜDAFAA BAKANI, CUMHURBAŞKANI - EVLİ, 1 ÇOCUK.
Dönem
24.HÜKÜMET

EMİN FAHRETTİN ÖZDİLEK

BURSA - 1898, M. Faik - Harp Okulu, Harp Akademisi - Askerlik - 1 inci Ordu Komutanı - Millî Birlik Komitesi Üyesi (27.5.1960 -25.10.1961) - Cumhuriyet Senatosu Tabii Üyesi (25.10.1961 - 12.9.1980) - Halkçı Parti Kurucu Üyesi XVII nci Dönem Konya Milletvekili - Milli Savunma Bakanı ve Başbakan Yardımcısı - Evli, 3 Çocuk. Ölümü : 13.3.1989
Dönem
25.HÜKÜMET

CEMAL GÜRSEL

ERZURUM - 1895, ABİDİN - HARP OKULU, HARP AKADEMİSİ - FRANSIZCA - ASKERLİK - 3. ORDU KOMUTANI, KARA KUVVETLERİ KOMUTANI - MİLLİ BİRLİK KOMİTESİ ÜYESİ VE BAŞKANI (27.5.1960-25.10.1961) - CUMHURİYET SENATOSU TABİİ ÜYESİ (25.10.1961-26.10.1961), (28.3.1966-14.9.1966) - DEVLET BAŞKANI, BAŞBAKAN VE MİLLİ MÜDAFAA BAKANI, CUMHURBAŞKANI - EVLİ, 1 ÇOCUK.
Dönem
25.HÜKÜMET

SUAD HAYRİ ÜRGÜPLÜ

ŞAM - 1903, MUSTAFA HAYRİ - İSTANBUL ÜNİ. HUKUK FAK. - FRANSIZCA, İNGİLİZCE, ALMANCA - HUKUK, DİPLOMASİ - İSTANBUL ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ HAKİMİ, BONN, LONDRA, WASHİNTON, MADRİD BÜÜYÜKELÇİSİ - VI, VII, IX UNCU DÖNEM (İSTİFA: 30.100.1952) KAYSERİ MİLLETVEKİLİ - C. KAYERİ ÜYESİ (15.10.1961-7.6.1966), CUMHURBAŞKANINCA SEÇİLEN ÜYE (7.6.1966-5.6.1972) - CUMHURİYET SENATOSU BAŞKANI - GÜMRÜK VE İNHİSARLAR VEKİLİ, BAŞBAKAN - EVLİ, 1 ÇOCUK
Dönem
29.HÜKÜMET

SÜLEYMAN DEMİREL

ISPARTA - 1924, Yahya - İTÜ İnşaat Fakültesi - İngilizce - İnşaat Yüksek Mühendisi - DSİ Genel Müdürü - II, III, IV, V, XVIII ve XIX uncu Dönem Isparta Milletvekili (16.5.1993 Tarihinde Cumhurbaşkanı Seçilmiş Olduğundan Milletvekilliği Sona ermiştir) - Adalet Partisi ve Doğru Yol Partisi Genel Başkanı - Dışarıdan Devlet Bakanı ve Başbakan Yrd., Başbakan, Cumhurbaşkanı. Evli..
Dönem
30.HÜKÜMET
31.HÜKÜMET
32.HÜKÜMET
39.HÜKÜMET
41.HÜKÜMET
43.HÜKÜMET
49.HÜKÜMET

NİHAT ERİM

KANDIRA - 1912, Raif - İstanbul Hukuk Fakültesi, Paris Üni. Hukuk Fak. Doktora - Fransızca, İngilizce - Anayasa ve Devletler Hukuku, Prof.Dr. - Siyasal Bilgiler Fakültesi Anayasa ve Devletlerarası Hukuk Profesörü, Dışişleri Hukuk Müşaviri, Avrupa İnsan Hakları Komitesi Üyesi - VII (Ara Seçim), VIII, 1, 2, 3 üncü Dönem Kocaeli (İstifa:10.10.1971) - C. S. Cumhurbaşkanınca Seçilen Üye (14.10.1971-14.10.1977) - Bayındırlık, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı, Başbakan - Evli, 2 Çocuk. Ölümü:19.7.1980
Dönem
33.HÜKÜMET

FERİT MELEN

VAN - 1906, Mahmut Mithat - Ankara Siyasal Bilgiler Okulu - Franszıca - Maliye - Gelirler Genel Müdürü - IX, XI ve XVII nci Dönem Van Milletvekili - K.M. Van İli Temsilcisi (6.1.1961-.25.10.1961) - C.S. Van Üyesi (7.6.1964-14.10.1979), Cumhurbaşkanınca Seçilen Üye (12.7.1980-12.9.1980) -Maliye, Milli Savunma Bakanı, Başbakan - Evli, 2 Çocuk. Ölümü:3.9.1988
Dönem
34.HÜKÜMET

NİHAT ERİM

KANDIRA - 1912, Raif - İstanbul Hukuk Fakültesi, Paris Üni. Hukuk Fak. Doktora - Fransızca, İngilizce - Anayasa ve Devletler Hukuku, Prof.Dr. - Siyasal Bilgiler Fakültesi Anayasa ve Devletlerarası Hukuk Profesörü, Dışişleri Hukuk Müşaviri, Avrupa İnsan Hakları Komitesi Üyesi - VII (Ara Seçim), VIII, 1, 2, 3 üncü Dönem Kocaeli (İstifa:10.10.1971) - C. S. Cumhurbaşkanınca Seçilen Üye (14.10.1971-14.10.1977) - Bayındırlık, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı, Başbakan - Evli, 2 Çocuk. Ölümü:19.7.1980
Dönem
34.HÜKÜMET

MEHMET NAİM TALU

İSTANBUL - 1919, Mehmet Nizamettin - İstanbul Üni. İktisat Fakültesi - İngilizce - Ekonomi, Maliye, Bankacılık - Merkez Bankası Başkanı - C.S. Cumhurbaşkanınca Seçilen Üye (3.7.1972-İstifa:7.7.1976) - Ticaret Bakanı, Başbakan - Evli, 2 Çocuk.
Dönem
36.HÜKÜMET

MUSTAFA BÜLENT ECEVİT

İSTANBUL - 1925, Fahrettin, Nazlı - Robert Kolej - İngilizce - Gazetecilik - Gazeteci - XI, I inci Dönem Ankara, II, III, IV, V, XIX uncu Dönem Zonguldak Milletvekili - Temsilciler Meclisi Üyesi - Cumhuriyet Halk Partisi Eski Genel Başkanı, Demokratik Sol Parti Genel Başkanı - Çalışma Eski Bakanı ve Eski Başbakan- Evli.
Dönem
37.HÜKÜMET
40.HÜKÜMET
42.HÜKÜMET
56.HÜKÜMET
57.HÜKÜMET

SADİ IRMAK

SEYDİŞEHİR - 1904, Sabri - İstanbul Üni. Hukuk Fak., Berlin Tıp Fak. - Almanca, Fransızca - Fizyoloji, Ord. Prof. Dr. - İstanbul ve Münih Üni. Ord. Prof. Dr., Fizyoloji Kürsüsü ve Atatürk Enstitüsü Başkanı - VII, VIII inci Dönem Konya Milletvekili - C. S. Cumhurbaşkanınca Seçilen Üye (8.6.1974-8.6.1980) - Danışma Meclisi Konya Üyesi (15.10.1981-6.12.1983) - Danışma Meclisi Başkanı - Çalışma Bakanı, Başbakan - Evli, 2 Çocuk. Ölümü:11.11.1990
Dönem
38.HÜKÜMET

BÜLENT ULUSU

ÜSKÜDAR - 1923, MEHMET SALİH - DENİZ HARP OK., DENİZ HARP AKADEMİSİ - İNGİLİZCE, İTALYANCA - ASKERLİK - ORAMİRAL, DENİZ KUVVETLERİ KOMUTANI - XVII İNCİ DÖNEM İSTANBUL MİLLETVEKİLİ - DIŞARIDAN BAŞBAKAN - EVLİ, 1 ÇOCUK.
Dönem
44.HÜKÜMET

TURGUT ÖZAL

MALATYA - 1927, Mehmet - İTÜ - İngilizce - Elektrik Yük.Müh., Ekonomi, Yönetici - DPT ve Başbakanlık Müsteşarı, Dünya Bankası Müşavirliği, Anavatan Partisi Kurucu Üyesi ve Genel Başkanı - XVII ve XVIII inci Dönem İstanbul Milletvekili (31.10.1989 tarihinde Cumhurbaşkanı seçilmiş olduğundan Milletvekilliği sona ermiştir.) - Dışarıdan Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı, Başbakan - Cumhurbaşkanı - Evli, 3 Çocuk. Ölümü:17.4.1993
Dönem
45.HÜKÜMET
46.HÜKÜMET

YILDIRIM AKBULUT

ERZİNCAN - 1935, Ömer - İstanbulL Üni. Hukuk Fakültesi - Hukuk - Serbest Avukat - XVII, XVIII ve XIX uncu Dönem Erzincan Milletvekili - Anavatan Partisi Genel Başkanı - TBMM Başkanvekili, Başkanı - İçişleri Bakanı, Başbakan - Evli, 3 Çocuk.
Dönem
47.HÜKÜMET

AHMET MESUT YILMAZ

İSTANBUL - 1947, Hasan, Güzide - Ankara Üni. Siyasal Bilgiler Fakültesi - Almanca, İngilizce - Ekonomi ve Maliye - Özel Sektör Yöneticisi, Sanayici - Anavatan Partisi Kurucu Üyesi - XVII, XVIII, XIX uncu Dönem Rize Milletvekili - Anavatan Partisi Genel Başkanı Devlet, Kültür ve Turizm, Dışişleri Eski Bakanı, Başbakan - Evli, 2 Çocuk.
Dönem
48.HÜKÜMET
53.HÜKÜMET
55.HÜKÜMET

TANSU ÇİLLER

İSTANBUL-1946, Necati, Muazzez - Robert College, Boğaziçi Üniv., University of New Hampshire Master, University of Connecticut Doktora, Yale Üniv. Post Doktora - İngilizce, Almanca - Ekonomi Prof.Dr., Öğretim Üyesi - Boğaziçi Üniv. Ekonomi Profesörü ve Bölüm Başkanı, Dünya Bankası, Sanayi ve Ticaret Odası Kurumu Ekonomi Danışmanı - XIX, XX nci Dönem İstanbul Milletvekili - Devlet, Dışişleri Eski Bakanı ve Başbakan Eski Yardımcısı, Eski Başbakan - Doğru Yol Partisi Genel Başkanı - Evli, 2 Çocuk.
Dönem
50.HÜKÜMET
51.HÜKÜMET
52.HÜKÜMET

NECMETTİN ERBAKAN

SİNOP - 1926, Mehmet Sabri - İTÜ Makine Fakültesi, Almanya Aachen Technische Hochschule Doktora - Almanca, İngilizce - Makine Yük. Müh., Prof.Dr. - İTÜ Öğretim Üyesi, Türkiye Odalar Birliği Başkanı - III, IV, V ve XIX uncu Dönem Konya Milletvekiliİ - Milli Nizam Partisi, Milli Selamet Partisi , Refah Partisi Genel Başkanı - Devlet Bakanı ve Başbakan Yrd. - Evli, 3 Çocuk.
Dönem
54.HÜKÜMET

ABDULLAH GÜL

KAYSERİ - 1950, Ahmet Hamdi - İstanbul Üni. İktisat Fakültesi - İngilizce, Arapça - İktisat Doç. Dr. - İslam Kalkınma Bankası İktisat Uzmanı - XIX uncu Dönem Kayseri Milletvekili - Evli, 3 Çocuk.
Dönem
58.HÜKÜMET

RECEP TAYYİP ERDOĞAN

İSTANBUL - 1954, Ahmet - Tenzile - Marmara Üniversitesi İktisadi ve Ticari Bilimler Fakültesi - İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı - Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı - Başbakan - Evli, 4 Çocuk.
Dönem
59.HÜKÜMET
60.HÜKÜMET

Cumhuriyet Tarihi Başbakanlarımız ve Cumhurbaşkanlarımız

Cumhurbaşkanlarımız

Mustafa Kemal Atatürk
{Görev Süresi: 29 Ekim 1923 - 10 Kasım 1938}

1881 yılında, Osmanlı İmparatorluğu’nun bir ili olan Selanik’te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım’dır. Babasını küçük yaşta kaybettikten sonra ilkokulu Selanik’te Şemsi Efendi Mektebi’nde okudu. Öğrenimini Selanik Askerî Rüştiyesi ve Manastır Askeri İdadisi’nde sürdürdü. 1899’da girdiği İstanbul Harbiye Mektebi’ni 1902 yılında piyade teğmeni rütbesiyle, Harp Akademisi’ni de 1905’te kurmay yüzbaşı olarak bitirdi.

Mustafa Kemal 1905 yılında Şam’da 5. Ordu’da, 1907’de Makedonya’daki 3. Ordu’da görevlendirildi. Manastır ve Selanik’te görevli iken 1909’da İstanbul’daki (31 Mart Vak’ası) ayaklanmayı bastıran Hareket Ordusu’nda görev yaptı. Arnavutluk isyanını bastırma harekâtına katıldı. 1911’de İtalya’nın Trablusgarp’a asker çıkarması üzerine Tobruk’a gönderildi. Tobruk ve Derne’de Türk Kuvvetlerini başarı ile yönettikten sonra binbaşı rütbesiyle 1912–1913 yıllarında Balkan Savaşı’na katıldı; Edirne’yi Bulgaristan’dan geri alan kolorduda görev yaptı. 1913–1915 yıllarında Sofya’da ataşe olarak bulundu. Birinci Dünya Savaşı’nda, 1915’te, 19. Tümen Komutanı olarak Çanakkale Savaşı’na katıldı. Gelibolu’da düşman saldırılarını başarı ile durdurdu; “Anafartalar Kahramanı” olarak ün kazandı.

1916’da Doğu Cephesi’ne Kolordu Komutanı olarak atandı ve generalliğe yükseltildi. Rus saldırılarını durduran Mustafa Kemal, Bingöl ve Muş’u düşmandan geri aldı. 1917’de Filistin ve Suriye’de görevli 7. Ordu Komutanlığı’na atandı. Aynı yıl Veliaht Vahdettin ile Almanya’ya gitti.

Alman Genel Karargâhı ve Alman savaş cephelerinde incelemeler yaptı. 1918’de yeniden görevlendirildiği Suriye cephesinde 7. Ordu Komutanı iken, Birinci Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra İstanbul’a geldi. Ülkeyi düşman işgalinden kurtarmak amacını gizli tutarak, Ordu Müfettişliği görevi ile İstanbul’dan ayrıldı.

Karadeniz yoluyla 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkan Mustafa Kemal, 22 Haziran 1919’da Amasya Genelgesi’ni yayımladı. Türk milletine, “Vatanın bütünlüğünün ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğunu, azim ve kararlılıkla vatanın kurtarılması için Sivas’ta bir kongre toplanacağını” bildirdi. Ayrıca Osmanlı Hükûmeti’nin verdiği görevden ve askerlikten istifa ederek 23 Temmuz 1919’da Erzurum’da, 4 Eylül 1919’da Sivas’ta toplanan kongrelerin başkanlığını yaptı.

Bu kongrelerde, “Düşman işgaline karşı milletin vatanı savunacağı, bu amaçla geçici bir hükûmetin kurulacağı ve bir millî meclisin toplanacağı, manda ve himayenin kabul edilmeyeceği” kararları alındı ve açıklandı. Türkiye Büyük Millet Meclisi, onun çabalarıyla 23 Nisan 1920’de Ankara’da tarihî görevine başladı; Mustafa Kemal, Meclis ve Hükümet Başkanı seçildi. Osmanlı Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan Sevr Antlaşması’nı Türk milletinin kabul etmediğini dünyaya duyurdu.

İtilaf Devletleri’nin yardımıyla İzmir’i işgal eden Yunan Kuvvetlerinin ilerlemesi 1921’de Birinci ve İkinci İnönü savaşlarıyla durduruldu. 23 Ağustos 1921’de yeniden saldıran Yunan Ordusu bozguna uğratılarak Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın yönettiği Türk Ordusu Sakarya Meydan Savaşı’nı zaferle sonuçlandırdı. 22 gün geceli gündüzlü süren bu savaşta Yunan Ordusu ağır kayıplara uğratıldı. Bu zafer nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Mustafa Kemal’e ‘Mareşal’ rütbesi ve 'Gazi' unvanı verildi. Türk Ordusu, vatanı düşman işgalinden kurtarmak için 26 Ağustos 1922’de karşı saldırıya başladı. Mustafa Kemal Paşa’nın yönettiği Başkomutan Meydan Savaşı’nda (30 Ağustos 1922) Türk Ordusu Yunan Ordusu’nun büyük kısmını yok etti. Bozguna uğrayarak kaçan düşman kuvvetlerini izleyen Türk Ordusu 9 Eylül 1922’de İzmir’e girdi. 11 Ekim 1922’de Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı ve İtilaf Devletleri işgal ettikleri Türk topraklarından çekildiler.

Kurtuluş Savaşı’nın ardından TBMM tarafından 29 Ekim 1923 günü Cumhuriyet ilan edilirken, Mustafa Kemal de Cumhurbaşkanı seçildi. 1938’deki ölümüne dek arka arkaya 4 kez cumhurbaşkanı seçilen Atatürk, bu görevi en uzun süre yürüten cumhurbaşkanı oldu.

Mustafa Kemal’e, 24.11.1934 günlü, 2587 sayılı kanunla Atatürk soyadı verildi ve bu soyadının başkaları tarafından kullanılması yasaklandı.

Mustafa Kemal Atatürk, 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın etkilerini hafifletmek ve ülkenin kalkınmasını hızlandırmak amacı ile 1933’te Beş Yıllık Sanayi Planı’nı başlattı. Aynı dönemde dış politikada da önemli adımlar atıldı; Milletler Cemiyeti’ne girilmesi (1932), Balkan Antantı’nın imzalanması (1934), Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936) ve Sadabat Paktı (1937) gibi girişimler Türkiye’nin bölgesinde ve dünyada etkili bir aktör olarak öne çıkmasına katkıda bulundu. Atatürk, Hatay’ın anavatana katılması için yoğun bir diplomatik çaba sarf etti ve onun bu amacı, vefatının ardından 1939 yılında gerçekleşti.

Atatürk, yalnızca Türk milletinin Kurtuluş Savaşı’nı başarı ile yöneten bir komutan değil, aynı zamanda gerçekleştirdiği devrimler ile de dâhi bir devlet adamı idi. 57 yıl süren yaşamının büyük kısmında, milletinin ve vatanının bağımsızlığı ve mutluluğu için yılmadan çalıştı ve girdiği her mücadeleden zaferle çıktı.


İsmet İnönü
{Görev Süresi: 11 Kasım 1938 - 22 Mayıs 1950}

1884 yılında İzmir’de doğdu. İlk ve orta öğrenimini Sivas’ta tamamladı. Bir yıl Sivas’ta Mülkiye İdadisi’nde okuduktan sonra, 1897 yılında İstanbul’daki Mühendishane İdadisi’ne gitti. 1901’de Mühendishane-i Berri-i Hümayun’a (Kara Harp Okulu) giren İsmet İnönü, bu okulu 1903’te topçu teğmeni olarak birincilikle bitirdi. 1906’da Erkân-ı Harbiye Mektebi’nden gene birincilikle mezun olarak kurmay yüzbaşı rütbesiyle Edirne’deki 2. Ordu’nun 8. Alayı’nda bölük komutanlığına atandı. Bu görevi sırasında İttihat ve Terakki Cemiyetine üye oldu (1907)

1908’de kolağası oldu ve 31 Mart Olayı (13 Nisan 1909) olarak bilinen ayaklanmayı Selanik’ten gelerek bastıran Hareket Ordusu’nda görev aldı.

1910–1913 yılları arasında Yemen İsyanı’nın bastırılması harekâtına katıldı. Bu ve bundan önceki görevlerinde hudut problemleri ve asilerle yapılan anlaşmalarda başarılı hizmetleri ve meslekî özellikleriyle dikkati çekti. I. Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi’nde Kolordu Komutanı olarak Atatürk’le birlikte çalışırken, dostlukları ve devletin geleceği hakkında ortak fikirleri gelişti. Ardından Suriye Cephesi’nde savaşan Mustafa İsmet Bey, Millî Mücadele sırasında Atatürk’ün en yakın silâh arkadaşı olarak öne çıktı.

23 Nisan 1920’de açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Edirne milletvekili olarak katıldıktan sonra, 3 Mayıs’ta İcra Vekilleri Heyeti’nde Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekili oldu. Albay İsmet Bey, mebusluk ve bakanlık görevleri de uhdesinde kaldığı halde Garp Cephesi Komutanlığı görevine getirildi. Kuruluş aşamasındaki düzenli ordu ile Çerkes Ethem ayaklanmasının ve iç isyanların bastırılmasında etkin rol oynadı. Ocak ve Nisan 1921’de I. ve II. İnönü savaşlarında Yunan ordusunun Anadolu içlerine ilerleyişini durdurdu.

I. İnönü Savaşı ile tuğgeneral rütbesine yükselen İsmet Paşa, Sakarya Meydan Savaşı ve Büyük Taarruz’dan sonra kazanılan zafer üzerine Mudanya Ateşkes toplantısında Büyük Millet Meclisi’ni temsil etti. 1922'de hariciye vekili oldu. Gençlik yıllarından beri edindiği diplomatik müzakere tecrübesi nedeniyle Lozan Barış Konferansı’na Dışişleri Bakanı ve Türk heyeti başkanı olarak gönderildi.

Görüşmeler sırasında Türkiye’nin çıkarlarını titizlikle savunan İsmet Paşa, 24 Temmuz 1923’te Türkiye Cumhuriyeti’nin bağımsızlığının ve egemenliğinin tanınmasını sağlayan Lozan Antlaşması’nı imzaladı.

Cumhuriyetin ilânından sonra 1923–1924 yıllarında ilk hükûmette başbakan olarak görev aldı, aynı zamanda Halk Fırkası Genel Başkan Vekilliği’ni üstlendi. 1934’te Soyadı Kanunu çıktığında Atatürk’ün verdiği İnönü soyadını alan İsmet Paşa, başbakanlık görevini 1925–1937 yılları arasında da sürdürdü.

Atatürk’ün ölümünden sonra 1938 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye’nin ikinci cumhurbaşkanı olarak seçilen İnönü, cumhurbaşkanlığının yanı sıra CHP Genel Başkanlığı’na da getirildi. CHP’nin 26 Aralık 1938’de toplanan I. Olağanüstü Kurultayı’nda partinin değişmez genel başkanı seçilerek Millî Şef unvanını aldı.

II. Dünya Savaşı sırasında Türkiye’yi savaş felâketinin dışında tutmayı başaran İnönü, savaştan sonra çok partili siyasi rejime geçilmesinde etkili oldu.

1950 genel seçimlerinden sonra CHP, iktidarı Demokrat Parti’ye bırakırken, İsmet İnönü de 1960 yılına kadar ana muhalefet partisi genel başkanlığı yaptı. 27 Mayıs askerî müdahalesinden sonra Kurucu Meclis üyeliğine seçildi ve 10 Kasım 1961 tarihinde başbakanlığa atandı.

1965 yılında bu görevden ayrıldıktan sonra milletvekili olarak siyasi yaşamını sürdürdü. 1972’de toplanan CHP Kongresi’nde kendi desteklediği grubun Bülent Ecevit’in listesi karşısında yenilgiye uğraması üzerine, genel başkanlık ve milletvekilliğinden istifa etti.

25 Aralık 1973 tarihinde ölünceye kadar Anayasa gereğince Cumhuriyet Senatosu tabii üyeliği yapan İsmet İnönü’nün, 1916 yılında evlendiği Mevhibe Hanım’dan üç çocuğu bulunmaktaydı.



Celal Bayar
{Görev Süresi: 22 Mayıs 1950 - 27 Mayıs 1960}

1883 yılında Bursa’nın Gemlik ilçesinin Umurbey köyünde doğdu. Bursa’da İpek Meslek Yüksek Okulu ve College Francais de l’Assomption’da eğitim gördü ve memuriyet yaşamına atıldı. Hukuk ve bankacılık alanlarında çalıştı. 1907’de İttihat ve Terakki’nin Bursa’daki gizli kolu olan Küme adlı örgüte girdi. Ardından Cemiyet tarafından İzmir’e gönderildi.

Mütareke döneminde İzmir Müdafaa-i Hukuk-i Osmaniye Cemiyeti’ne girdi. İzmir’in işgali tehlikesi belirince, Galip Hoca takma adıyla zeybek ve köy hocası kılığında bölgeyi dolaşarak işgale karşı propaganda yaptı. İzmir’in işgalinden sonra Aydın’ın geri alınması mücadelesine katıldı. Balıkesir Kongresi kararıyla Akhisar Cephesi Komutanlığına getirildi.

12 Ocak 1920’de toplanan son Osmanlı Mebusan Meclisi’ne Saruhan Sancağı milletvekili olarak katıldı. Millî Mücadele’nin başlaması ile birlikte Anadolu’ya geçerek bu hareketteki yerini aldı. Birinci Büyük Millet Meclisi’nde milletvekili olarak görev alan Mahmut Celal Bey, 1921’de İktisat Bakanı oldu.

Lozan Barış Konferansı’na danışman göreviyle katıldı. 1923 seçimlerinden sonra II. Büyük Millet Meclisi’ne İzmir milletvekili olarak girdi. Mart 1924’te Mübadele, İmar ve İskan Bakanlığına atandı. Temmuz 1924’te bu görevinden istifa etti.

1924 yılında İş Bankası’nın kurulmasında önemli rol oynadı ve 1932’ye kadar genel müdürlüğünü yaptı. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda politika becerisi ve iktisatçı kimliği ile parladı. 1932’de İktisat Bakanlığı’na getirilen Bayar, 1937’ye kadar bu görevde kaldı. Ayrıca 1937–1939 yılları arasında başbakanlık yaptı. Daha sonra siyasî yaşamını İzmir milletvekili olarak sürdürdü.

Çok partili siyasî yaşamın başlaması üzerine 1946 yılında Adnan Menderes, Fuat KöGoogle Page Rankingülü ve Refik Koraltan ile birlikte Demokrat Parti’yi kurdu ve başkanlığa getirildi. Partisinin 1950 seçimlerini kazanmasından sonra 22 Mayıs 1950’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nce Türkiye’nin üçüncü cumhurbaşkanı seçildi.

10 yıl boyunca sürdürdüğü bu görevden 27 Mayıs askerî müdahalesi ile 1960 yılında uzaklaştırılan Mahmut Celal Bayar, 15 Eylül 1961’de Yassıada Mahkemesi tarafından idama mahkûm edildi. Cezası daha sonra müebbet hapse çevrilerek Yassıada’dan Kayseri Bölge Cezaevi’ne nakledilen Bayar, 7 Kasım 1964’te rahatsızlığı nedeniyle serbest bırakıldı.

1903 yılında Reşide Hanım’la evlenen ve üç çocuğu olan Celal Bayar 22 Ağustos 1986 günü İstanbul’da vefat etti.


Cemal Gürsel
{Görev Süresi: 27 Mayıs 1960 - 28 Mart 1966}

1895 yılında Erzurum’da doğdu. İlköğrenimini Ordu ilinde yaptı. Daha sonra Erzincan ve İstanbul’da askerî öğrenci olarak eğitim hayatını sürdürdü.

1915–1917 yıllarında Topçu Subayı olarak Çanakkale Savaşlarına katılan Cemal Bey, Filistin ve Suriye cephesinde görev aldı. Kurtuluş Savaşı’nın Batı cephesindeki bütün savaşlarına katıldı.

1929 yılında Harp Akademisi’ni bitiren Gürsel, 1958 yılında Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na atandı. 3 Mayıs 1960'ta bir mektupla silahlı kuvvetlere veda ederek İzmir'e gitti.

27 Mayıs 1960 günü gerçekleştirilen askerî müdahaleden hemen sonra MBK'nın başına getirildi. 28 Mayıs'ta devlet ve hükümet başkanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri Başkomutanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı yetkilerini üstlenerek yeni hükümeti kurdu. Devrik Başbakan Adnan Menderes ve iki bakanının idam edilmesinden sonra yeniden demokratik düzene dönülmesi ve 1961 Anayasası’nın hazırlanmasında önemli rol oynadı. Halkoyuna sunulan ve kabul edilen bu Anayasa gereğince 10 Ekim 1961’de yapılan seçimlerden sonra oluşturulan Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye’nin dördüncü cumhurbaşkanı seçildi.

1966 yılında başlayan rahatsızlığının, görevini yapmasına engel olacak duruma gelmesi üzerine,TBMM kararıyla cumhurbaşkanlığı görevine son verildi.

1927 yılında Melahat Hanım’la evlenen ve bir çocuğu olan Cemal Gürsel, 14 Eylül 1966’da vefat etti.


Cevdet Sunay
{Görev Süresi: 28 Mart 1966 - 28 Mart 1973}

1899 yılında Erzurum(*)’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Erzurum, Kerkük, Edirne ve İstanbul’da Kuleli Askerî Lisesi’nde yaptı.

I. Dünya Savaşı sırasında 1917 yılında subay adayı olarak eğitim kampına katıldı. Aynı yıl Filistin cephesinde görev aldı. 1918 yılında Mısır’da İngilizlere esir düştü. Esaretten döndükten sonra Kurtuluş Savaşı’na katılarak önce Güney, ardından Batı cephesinde hizmetlerde bulundu.

1927 yılında Harp Okulu’nu, 1930 yılında ise Harp Akademisi’ni bitirdi. 1949’dan sonra generallik rütbelerinde görev yapan Cevdet Sunay, 1960 yılında Genelkurmay Başkanlığı’na atandı.

1966 yılında emekliye ayrılmasının ardından Cumhuriyet Senatosu kontenjan üyeliğine getirildi. Sunay, Gürsel’in rahatsızlığı sebebiyle cumhurbaşkanlığı görevinin sona ermesi üzerine 28 Mart 1966’da Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye’nin beşinci cumhurbaşkanı seçildi. Yedi yıllık görev süresini tamamladıktan sonra 1973 yılında cumhurbaşkanlığından ayrıldı. 1980'deki askeri müdahaleye değin anayasa gereğince Cumhuriyet Senatosu üyesi oldu.

1929 yılında Atıfet Hanım’la evlenen ve üç çocuğu olan Cevdet Sunay, 22 Mayıs 1982'de vefat etti.

(*) Cevdet Sunay’ın doğum yeri, bazı kaynaklarda Trabzon olarak geçmektedir. Bu biyografide, Cumhurbaşkanlığı Arşivi’nde Cevdet Sunay dönemi ile ilgili 5/1-6 numaralı kutuda bulunan Nüfus cüzdanı suretindeki bilgi esas alınmıştır.

Fahri Korutürk
{Görev Süresi: 6 Nisan 1973 - 6 Nisan 1980}

1903 yılında İstanbul’da doğdu. 1916 yılında Bahriye Mektebi’ne girdi. 1923 yılında Deniz Harp Okulu’nu, 1933 yılında Deniz Harp Akademisi’ni bitirdi.

Deniz Kuvvetleri’nin çeşitli kademelerinde görev yaptıktan sonra Roma, Berlin ve Stockholm’de Deniz Ataşesi olarak hizmet verdi.

1936’da Montrö Boğazlar Konferansı’na askerî uzman olarak katıldı. 1950 yılında amiralliğe yükseldi. Oramiralliğe kadar çeşitli rütbelerde komuta görevleri yapan Korutürk, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı görevinden 1960 yılında emekli olduktan sonra Moskova Büyükelçiliği’ne atandı. Ardından Madrit Büyükelçiliğine getirildi. 1965'te istifa ederek Türkiye'ye döndü.

1968 yılında Cumhuriyet Senatosu üyesi oldu. 1973 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nce Türkiye Cumhuriyeti’nin altıncı cumhurbaşkanı seçildi.

1980 yılında yedi yıllık hizmet süresi tamamlandığından cumhurbaşkanlığı görevinden ayrıldı ve 12 Eylül 1980 askerî müdahalesine kadar Cumhuriyet Senatosu tabii üyeliği sürdü.

1944 yılında Emel Hanım’la evlenen ve üç çocuğu olan Fahri Korutürk, 12 Ekim 1987'de vefat etti.


Kenan Ervren
{Görev Süresi: 9 Kasım 1982 - 9 Kasım 1989}

1917 yılında Manisa ilinin Alaşehir ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Alaşehir, Manisa, Balıkesir, İstanbul’da sürdürdü ve Maltepe Askerî Lisesi’nden mezun oldu.

1938 yılında Kara Harp Okulu’nu, 1949 yılında Harp Akademisi’ni bitiren Kenan Evren topçu subayı ve kurmay subay olarak silahlı kuvvetlerin çeşitli kademelerinde görev yaptı.

Dokuzuncu Kore Türk Tugayı’nda önce Harekât ve Eğitim Şube Müdürlüğü, sonra Kurmay Başkanlığı görevlerinde bulundu. Ordu Komutanlığı ve Kara Kuvvetleri Komutanlığı’ndan sonra 7 Mart 1978’de Genelkurmay Başkanlığı’na atandı. Bu görevi sırasında 12 Eylül 1980’de gerçekleştirilen askerî müdahaleyle diğer görevlerinin yanı sıra Milli Güvenlik Konseyi ve devlet başkanlığını da üstlendi.

7 Kasım 1982’de halkoyuna sunulan ve kabul olunan Anayasa ile Türkiye’nin yedinci cumhurbaşkanı olarak göreve başladı. 9 Kasım 1989’da görev süresini tamamlayarak cumhurbaşkanlığından ayrıldı.

1944 yılında Sekine Hanım ile evlenen Kenan Evren üç çocuk babasıdır.



Turgut Özal
{Görev Süresi: 9 Kasım 1989 - 17 Nisan 1993}

1927 yılında Malatya’da doğdu. 1950 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği bölümünü bitirdi. Elektrik İşleri Etüd İdaresinde görevlendirildi. 1952 yılında mühendislik ekonomisi alanında uzmanlık eğitimi için ABD’ye gönderildi. Türkiye’ye döndükten sonra Elektrik İşleri Etüd İdaresi Genel Müdür Yardımcılığı’na atandı.

1961–1962 yıllarında askerlik hizmetini Millî Savunma Bakanlığı Bilimsel Danışma Kurulu üyesi olarak yaptı ve Devlet Planlama Teşkilatı’nın kurulmasına katkıda bulundu. Bu sırada, Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nde ders verdi.

Bir süre Başbakanlık Teknik Uzmanlar Kurulu Üyesi olarak çalıştı ve 1967–1971 yıllarında Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı görevini yürüttü. Ayrıca Ekonomik Koordinasyon Kurulu, Para ve Kredi Kurulu, RCD Koordinasyon Kurulu ve AET Koordinasyon Kurulu başkanlıklarında bulundu.

1971–1973 yıllarında Dünya Bankası’nda danışman olarak görev yaptı. Türkiye’ye döndükten sonra çeşitli sınaî kuruluşlarında çalıştı ve 1979 yılı sonlarına doğru Başbakanlık Müsteşarı olarak atandı. Aynı dönemde Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı görevini de vekâleten yürüttü. Türkiye ekonomisini liberalleştirmeyi hedefleyen ve 24 Ocak Kararları olarak bilinen geniş çaplı programın hazırlanmasında önemli rol oynadı.

12 Eylül 1980 askerî müdahalesinden sonra kurulan hükûmete ekonomik işlerden sorumlu Başbakan Yardımcısı olarak atandı. 1982 yılında bu görevinden istifa etti. 1983 yılında Anavatan Partisi’ni kurdu ve aynı yıl yapılan genel seçimlerde partisinin birinci gelmesi üzerine hükümeti kurmakla görevlendirildi ve Türkiye Cumhuriyeti’nin 19. Başbakanı oldu. 1987 seçimleri sonrasında tekrar hükümet kurdu ve başbakan olarak görev yaptı.

31 Ekim 1989’da Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye Cumhuriyeti’nin sekizinci cumhurbaşkanı olarak seçilen Özal 9 Kasım 1989 günü bu görevine başladı.

17 Nisan 1993 günü geçirdiği bir rahatsızlık sonucu görevi sırasında vefat etti.

1954’te Semra Hanım’la evlenen Turgut Özal’ın üç çocuğu bulunuyordu.


Süleyman Demirel
{Görev Süresi: 16 Mayıs 1993 - 16 Mayıs 2000}

1924’te Isparta’nın Atabey ilçesine bağlı İslamköy’de doğdu. İlköğrenimini doğduğu köyde, ortaokul ve liseyi Isparta ve Afyon’da bitirdi. Şubat 1949’da İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi’nden mezun oldu. Aynı yıl Elektrik İşleri Etüd İdaresi’nde göreve başladı.

Sulama ve elektrik konularında araştırma yapmak üzere ABD'ye gönderildi.

1954 yılında Devlet Su İşleri Barajlar Dairesi Başkanlığı’na, 1955 yılında da Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’ne atandı. 1960–1962 yıllarında serbest müşavir ve mühendis olarak çalıştı. Orta Doğu Teknik Üniversitesinde öğretim görevlisi oldu.

Siyasî yaşamına, 1962 yılında, Adalet Partisi Genel İdare Kurulu üyeliği ile başladı. 28 Kasım 1964’te bu partiye genel başkan seçilmesinin ardından, kurulmasını sağladığı ve Şubat-Ekim 1965 aylarında görev yapan koalisyon hükûmetinde Başbakan Yardımcısı ve Devlet Bakanı olarak görev aldı.

10 Ekim 1965 genel seçimlerinde Isparta Milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne girdi ve seçimlerde Adalet Partisi’nin tek başına iktidar olması üzerine Türkiye’nin 12. Başbakanı olarak hükûmeti kurdu. Süleyman Demirel 4 yıl süren bu hükûmetten sonra 1969, 1970, 1975, 1977 ve 1979 yıllarında 5 kez daha hükümet kurdu.

12 Eylül 1980’de gerçekleşen askerî müdahale üzerine görevden uzaklaştırıldı ve yedi yıl yasaklı olarak siyaset dışı kaldı. 6 Eylül 1987’de yapılan halk oylaması ile siyasî yasaklar kaldırılınca Süleyman Demirel 24 Eylül 1987’de Doğru Yol Partisi Genel Başkanlığı’na seçildi. 29 Kasım 1987’de yapılan genel seçimlerde Isparta milletvekili olarak yeniden TBMM’ye girdi. 20 Ekim 1991’de yapılan genel seçimler sonrasında Doğru Yol Partisi ile Sosyaldemokrat Halkçı Parti’nin oluşturduğu 49. Hükûmet’te başbakan olarak görev aldı.

16 Mayıs 1993’te, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye’nin 9. Cumhurbaşkanı seçildi. Demirel, 16 Mayıs 2000 günü görev süresini tamamlayarak cumhurbaşkanlığından ayrıldı.

1948 yılında Nazmiye Hanımla evlendi.


Ahmet Necdet Sezer
{Görev Süresi: 16 Mayıs 2000 - 28 Ağustos 2007}

1941’de Afyon’da doğdu. 1958 yılında Afyon Lisesi’ni, 1962’de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Aynı yıl Ankara’da hâkim adayı olarak göreve başladı. Askerliğini Kara Harp Okulu’nda yedek subay olarak yaptı.

Sezer, sırasıyla Dicle ve Yerköy Hâkimlikleri ile Yargıtay Tetkik Hâkimliği görevlerinde bulundu. Medeni Hukuk alanında 1977-1978’de Ankara Hukuk Fakültesi’nde yüksek lisans öğrenimi yaptı.

1983’te Yargıtay üyeliğine seçildi. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Üyesi iken Yargıtay Genel Kurulu’nca belirlenen üç aday arasından cumhurbaşkanı tarafından 1988'de Anayasa Mahkemesi asıl üyeliğine atandı. Sezer, Anayasa Mahkemesi Kurulu’nca da 6 Ocak 1998’de Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’na seçildi.

5 Mayıs 2000’de Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye’nin onuncu cumhurbaşkanı olarak seçildi. 16 Mayıs 2000’de başladığı görevini 28 Ağustos 2007 tarihinde tamamladı.

1964 yılında Semra Hanım’la evlenen Ahmet Necdet Sezer üç çocuk babasıdır.




Abdullah Gül