Cumhurbaskani'nin görev ve yetkileri Türkiye Cumhuriyeti Anayasasi'nin 101102
103
104
105
ve 106. maddelerinde belirtilmistir.
A. Nitelikleri ve Tarafsızlığı (Madde 101)
CumhurbaşkanıTürkiye Büyük Millet Meclisince kırk yaşını doldurmuş ve yüksek öğrenim yapmış kendi üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk Vatandaşları arasından yedi yıllık bir süre için seçilir.
Cumhurbaşkanlığına Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri dışından aday gösterilebilmesiMeclis üye tamsayısının en az beşte birinin yazılı önerisiyle mümkündür.
Bir kimseiki defa Cumhurbaşkanı seçilemez. Cumhurbaşkanı seçilenin
varsa partisi ile ilişiği kesilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer.
B. Seçimi (Madde 102)
CumhurbaşkanıTürkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile ve gizli oyla seçilir. Türkiye Büyük Millet Meclisi toplantı halinde değilse hemen toplantıya çağrılır. Cumhurbaşkanı'nın görev süresinin dolmasından otuz gün önce ya da Cumhurbaşkanlığı makamının boşalmasından on gün sonra Cumhurbaşkanlığı seçimine başlanır ve seçime başlama gününden başlayarak otuz gün içinde sonuçlandırılır. Bu sürenin ilk on günü içinde adayların Meclis Başkanlık Divanı'na bildirilmesi ve kalan yirmi gün içinde de seçimin tamamlanması gerekir. En az üçer gün ara ile yapılacak oylamaların ilk ikisinde üye tamsayısının üçte iki çoğunluk oyu sağlanamazsa üçüncü oylamaya geçilir. Üçüncü oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğunu sağlayan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur. bu oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu sağlanamadığı takdirde üçüncü oylamada en çok oy almış bulunan iki aday arasında dördüncü oylama yapılır. Bu oylamada da üye tam sayısının salt çoğunluğu ile Cumhurbaşkanı seçilemediği takdirde derhal Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimleri yenilenir. Seçilen yeni Cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar görev süresi dolan Cumhurbaşkanı'nın görevi devam eder.
C. Andiçmesi (Madde 103)
Cumhurbaşkanıgörevine başlarken Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde aşağıdaki şekilde andiçer :
"Cumhurbaşkanı sıfatıylaDevletin varlığı ve bağımsızlığını
vatanın ve Milletin bölünmez bütünlüğünü
Milletin kayıtsız ve şartsız egemenliğini koruyacağıma
Anayasaya
hukukun üstünlüğüne
demokrasiye
Atatürk ilke ve inkılaplarına ve laik Cumhuriyet ilkesine bağlı kalacağıma
Milletin huzur ve refahı
milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde herkesin insan haklarından ve temel hürriyetlerinden yararlanması ülküsünden ayrılmayacağıma
Türkiye Cumhuriyetinin şan ve şerefini korumak
yüceltmek ve üzerime aldığım görevi tarafsızlıkla yerine getirmek için bütün gücümle çalışacağıma büyük Türk Milleti ve tarih huzurunda
namusum ve şerefim üzerine andiçerim."
D. Görev ve Yetkileri (Madde 104)
Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Bu sıfatla Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk Milleti'nin birliğini temsil eder; Anayasa'nın uygulanmasınıDevlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetir.
Bu amaçlarla Anayasa'nın ilgili maddelerinde gösterilen koşullara uyarak yapacağı görev ve kullanacağı yetkiler şunlardır:
a) Yasama ile ilgili olanlar :
* Gerekli gördüğü takdirdeyasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde açılış konuşmasını yapmak
Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni gerektiğinde toplantıya çağırmak
* Yasaları yayımlamak
* Yasaları yeniden görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne geri göndermek
* Anayasa değişikliklerine ilişkin yasaları gerekli gördüğü takdirde halkoyuna sunmak
* Yasalarınkanun hükmündeki kararnamelerin
Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün
tümünün ya da belirli kurallarının Anayasa'ya biçim ya da esas yönünden aykırı oldukları gerekçesi ile Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açmak
* Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine karar vermek
b) Yürütme alanına ilişkin olanlar :
* Başbakanı atamak ve istifasını kabul etmek
* Başbakanın önerisi üzerine Bakanları atamak ve görevlerine son vermek
* Gerekli gördüğünde Bakanlar Kurulu'na Başkanlık etmek ya da Bakanlar Kurulu'nu Başkanlığı altında toplantıya çağırmak
* Yabancı devletlere Türk Devleti'nin temsilcilerini göndermekTürkiye Cumhuriyeti'ne gönderilecek yabancı devlet temsilcilerini kabul etmek
* Uluslararası andlaşmaları onaylamak ve yayımlamak
* Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Başkomutanlığını temsil etmek
* Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kullanılmasına karar vermek
* Genelkurmay Başkanı'nı atamak
* Milli Güvenlik Kurulu'nu toplantıya çağırmak
* Milli Güvenlik Kurulu'na Başkanlık etmek
* Başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu kararıyla sıkıyönetim ya da olağanüstü hal ilan etmek ve kanun hükmünde kararname çıkarmak
* Kararnameleri imzalamak
* Sürekli hastalıksakatlık ve kocama sebebi ile belirli kişilerin cezalarını hafifletmek ya da kaldırmak
* Devlet Denetleme Kurulu'nun üyelerini ve Başkanını atamak
* Devlet Denetleme Kurulu'na incelemearaştırma ve denetleme yaptırmak
* Yükseköğretim Kurulu üyelerini seçmek
* Üniversite rektörlerini seçmek
c) Yargı ile ilgili olanlar:
Anayasa Mahkemesi üyeleriniDanıştay üyelerinin dörtte birini
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekilini
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi üyelerini
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu üyelerini seçmek.
Cumhurbaşkanıayrıca Anayasada ve kanunlarda verilen seçme ve atama görevleri ile diğer görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır.
E. Sorumluluk ve sorumsuzluk hali (Madde 105)
Cumhurbaşkanı'nınAnayasa ve diğer yasalarda Başbakan ve ilgili bakanın imzalarına gerek olmaksızın tek başına yapabileceği belirtilen işlemleri dışındaki bütün kararları
Başbakan ve ilgili bakanlarca imzalanır. Bu kararlardan Başbakan ve ilgili bakan sorumludur. Cumhurbaşkanı'nın resen imzaladığı kararlar ve emirler aleyhine Anayasa Mahkemesi dahil
yargı mercilerine başvurulamaz.
Cumhurbaşkanıvatana ihanetten dolayı
Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az üçte birinin önerisi üzerine
üye tamsayısının en az dörtte üçünün vereceği kararla suçlandırılır.
F. Cumhurbaşkanına Vekillik Etme (Madde 106)
Cumhurbaşkanı'nın hastalık ve yurt dışına çıkma gibi nedenlerle geçici olarak görevinden ayrılması durumlarındagörevine dönmesine kadar; ölüm
çekilme ya da başka bir nedenle Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda da yenisi seçilinceye kadar
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Cumhurbaşkanlığı'na vekillik eder ve Cumhurbaşkanı'na ilişkin yetkileri kullanır.
![]()


LinkBack URL
About LinkBacks
102



Alıntı ile Cevapla

Bookmarks